منابع پایان نامه ارشد درمورد روان شناختی، استفاده و رضامندی، فناوری اطلاعات

ریشه های اجتماعی و روانی افراد باعث ایجاد نیازهایی می شود که منجر به توقعات و انتظاراتی از رسانه ها می شود که باعث گوناگونی و تنوع در الگوی عرضه رسانه ها می شود و منجر به برآوردن نیازهای مخاطب و دیگر پیامدهای (ناخواسته) می گردد. آنها همچنین از عناصر مدل یاد کردند:
۱) مخاطب فعال محسوب می گردد و استفاده او معطوف به هدف است (سورین و تانکارد،۱۳۸۴، ۵-۴۲۱) محققان طرفدار این رویکرد ابعاد فعال بودن مخاطب را نیز ذکر کرده اند:
“تعمدی بودن:”: که مبتنی بر استفاده هدفمند و برنامه ریزی شده از رسانه است.
“انتخابی بودن”: که خود را آگاهانه در معرض رسانه قرار دادن و “سودمندی”: بهره اجتماعی یا روان شناختی استفاده کننده از رسانه تعریف کرده اند. ( نیکو ودیگران،۱۳۸۱، ۵۷-۴۸).
۲) در فرایند ارتباط جمعی مخاطب در امر مرتبط ساختن، ارضای نیاز و انتخاب رسانه ابتکار عمل زیادی دارد.
۳) رسانه ها با دیگر منابع ارضای نیاز رقابت می کنند(سورین و تانکارد،۱۳۸۴، ۵-۴۲۱).
از دیگر عناصر این رویکرد می توان به رضایت هم اشاره کرد.به این صورت که «مخاطب در اين رويكرد فعال است از اين جهت كه به دنبال رضايت مندي است» (نيكو و ديگران، ۱۳۸۱).یعنی رویکرد دریافت پیام مخاطب باید رضایتبخش باشد که می تواند بلافاصله یا با تاخیر باشد نظریه چشم داشت ارزش در استفاده از رسانه رویکرد جالبی است برای فهمیدن این نکته که برای کسب رضایت مخاطب در پی چه محتوایی باید بود.
بنابراین استفاده از رسانه تابعی است از این عقیده که هر رسانه خاص دارای ویژگی های معینی است که باعث می شود انتخاب هررسانه توسط مخاطب به معنای ارزشیابی مثبت یا منفی او باشد(مک کوایل،۱۳۸۵،ص۳۳۳).
چند ویژگی در این نظریه دیده می‌شود که آن را از سایر نظریه‌ها متمایز می‌کند:
ویژگی اول این است که این نظریه مخاطب را مرکز توجه قرار می‌دهد و چندان اعتنایی به فرستنده ندارد.
ویژگی دوم که مرتبط با ویژگی اول است برخلاف نظریه های فرستنده محور که مخاطب را منفعل و پذیرنده تلقی می‌کنند مخاطب را فعال و انتخاب کننده به حساب می‌آورد.
ویژگی سوم این است که نیازهای روان شناختی و اجتماعی را متغییر و عامل تعیین کننده استفاده از رسانه‌ها یا محتوای خاصی از رسانه‌ها در نظر می‌گیرد.
ویژگی آخر این‌که خشنودی مخاطب را پیامد یا نتیجه استفاده در نظر می‌گیرد که درپی انتخاب فعالانه محتوا توسط مخاطب حاصل می‌شود بنابراین به جای تاکید و توجه اصلی به اثرهای ناخواسته بر مخاطب که در خیلی از نظریه‌ها مورد توجه است بر نتیجه ای تاکید می‌کند که خواست و نیاز خود مخاطب است البته در اینجا پیامدهای ناخواسته‌ای هم ممکن است از استفاده از رسانه‌ها حاصل شود ولی به عنوان امری فرعی در نظر گرفته می‌شود.
تازه های نظریه
دلايل و انگيزه‌هاي جذب جوانان به اينترنت و رفتار آنها در فضاي مجازي زمينه‌هاي اصلي هستند كه در این رويكرد به آنها توجه مي‌شود.فضاي مجازي اينترنت آغازگر دوره‌اي است كه در آن رسانه و مخاطب توامان تغيير مفهوم داده‌اند. از منظر رسانه‌اي، اينترنت چند رسانه‌اي شده و در آن متن نوشتاري، صوتي و تصويري حضور ديالكتيكي پويايي دارد.كاربران اينترنت نسبت به مخاطبان رسانه‌هاي سنتي چون تلويزيون و راديو داراي درجه بسيار بالاتري از فعاليت و تعامل را در ارتباط با سايت‌ها و ساير فضاهاي تعريف شده اينترنتي هستند.كاربر در استفاده از اينترنت اختيار افزون ‌شده‌اي در استفاده كردن يا نكردن از رسانه دارد و ميزان خوشنودي كاربر و احساس ارضاي نياز‌هاي تعريف‌شده‌اش در اين فضاي جديد رسانه‌اي غيرقابل‌ چشم‌پوشي است. طبق اين نظريه، كاربران اينترنت نياز‌هايي دارند كه انتظار دارند با مراجعه به سايت‌هاي تبليغاتي و نيازمندي‌ به رفع و رجوع آن بپردازند.  
رویکرد استفاده و خشنودی به ما یاد آوری می کند:
۱ـ افراد از رسانه ها برای مقاصد بسیار متفاوتی استفاده می کنند که تا حدودی تحت کنترل قرار دارند.
۲ـ این رویکرد می تواند پادزهر تأکید بر مخاطب منفعل و تأکید بر متقاعد سازی باشد.
۳ـ برایانت و زیلمان شواهدی یافتند مبنی بر اینکه افراد مضطرب، محتوای آرامش بخش رسانه ها را انتخاب می کنند در حالیکه افراد بی حوصله، محتوای مهیج را انتخاب می کنند. که این موضوع این اندیشه را تأیید می کند که تماشاگران محتوای رسانه را برای تأمین رضایت هایی که در پی آن هستند انتخاب می کنند.
۴ـ در عصر اطلاعات، استفاده کنندگان از رسانه با انتخاب های خیلی بیشتری روبهرو هستند که به آنها امکان بایگانی، تماشای مجرد و تغییر زمان تماشا برنامه ها را می دهد درواقع مخاطب خیلی فعالتری است تا مصرف کننده سنتی رسانه در چند سال پیش. 
۲-۱۲-۲-مدل پذيرش فناوری
از بين الگوهاي مختلفي كه محققان فناوري اطلاعات براي تبيين يا پيش بيني عوامل انگيزشي (كه در پذيرش فناوري از سوي كاربران كاربرد دارد) استفاده كرده اند، مي توان به مدل پذيرش فناوري۲۴ (TAM) ديويس۲۵ وهمكاران كه شايد يكي ازپركاربردترين مدل ها دراين زمينه است، اشاره كرد.اساس اين الگو، براين عقيده استواراست كه برداشت ذهني افراد از فناوري، برنگرش آنان به فناوري تاثير مي گذار
د (نقل از لي۲۶ وكيم۲۷، ۲۰۰۹). اين مدل بيانگر آن است كه استفاده از فناوري اطلاعات وارتباطات، با ميل به رفتار(ميل به استفاده)تعيين ميشود كه اين تمايل رفتاري، خود براساس دو برداشت ذهن تعيين مي شود، نخست، برداشت ذهني ازمفيد بودن يعني ميزاني كه يك فرد معتقد است استفاده ازيك فناوري خاص، عملكرد وي رابهبود خواهد بخشيد ودوم، برداشت ذهني از آساني اسفاده يعني ميزاني كه فرد معتقد است استفاده ازيك فناوري براي وي آسان خواهد بود(يي۲۸، جكسون۲۹، پارك۳۰ و پرويست۳۱، ۲۰۰۶، والتر۳۲ و لوپز۳۳ ۲۰۰۸) دراین مدل استفاده از فناوري اطلاعات وارتباطات ازسوي كاربران حاصل تحقق يك فرايند چهار مرحله اي است كه مراحل آن عبارتند از :
۱- متغيرهاي بيروني، برعقايد كاربران براي استفاده از فناوري اطلاعات وارتباطات تاثير مي گذارند .
۲- عقايد كاربران نگرش آنان رادراستفاده از فناوري اطلاعات وارتباطات تحت تاثير قرار مي دهد.
۳- نگرش كاربران برتمايل آنان به استفاده از فناوري اطلاعات وارتباطات تاثير مي گذارد.
۴- تمايل كاربران به استفاده از فناوري اطلاعات وارتباطات سطح استفاده از آنها راتعيين ميكند ( بورتن جونز۳۴ وهوينا۳۵، ۲۰۰۶).
مدل پذيرش فناوري يك مدل مبتني برتمايل است كه تصريح مي كند تمايل به پذيرش يك فناوري پيش بيني كننده خوبي براي استفاده واقعي از فناوري است (هنگ۳۶ ،تونگ۳۷ وتام۳۸، ۲۰۰۶) ومي توان براساس آن رفتار كاربران راپيش از استفاده ازفناوري اطلاعات وارتباطات نيز پيش بيني كرد. تمايل به پذيرش،گرايش ذهني يك فرد براي انجام يك رفتار خاص است كه عامل مهمي درانجام واقعي آن رفتار به شمار ميرود(كو۳۹ و ين۴۰، ۲۰۰۹).
اين مدل ازنظريه معروف عمل مستدل ۴۱(TRA) كه به عنوان چارچوبي براي پيش بيني وتبيين چگونگي رفتار انسان درنظرگرفته شده، مشتق شده است. نظريه عمل مستدل ، روابط علي راكه درجريان حركت ازاعتقادها، نگرش ها وگرايش ها به رفتار وجود دارد، مشخص مي كند. مدل پذيرش فناوري که شکل تغییر یافته ای از نظریه عمل مستدل است، برای پیش بینی پئیرش فناوری اطلاعات وارتباطات باجايگزين ساختن تعيين كننده ها يا متغيرهاي اعتقاداتي نظريه عمل مستدل، با دو مولفه كليدي برداشت ذهني ازمفيد بودن و برداشت ذهني ازآساني استفاده به كارمي رود. علاوه بر اين،در مدل پذيرش فناوري، برداشت ذهني از آساني استفاده، به طور مستقيم ،بر برداشت ذهني ازمفيد بودن تاثير مي گذارد كه هردو اينها در پذيرش فناوري اطلاعات وارتباطات موثر هستند همچنين، متغيرهاي بيروني كه به طورمستقيم بر برداشت ذهني ازمفيد بودن وآساني استفاده تاثير دارند، ممكن است عوامل مهمي درمدل پذيرش فناوري باشند،كه شامل ويژگي هاي فناوري اطلاعات وارتباطات، ويژگي هاي فردي ومتغيرهاي محيطي است(پيتوچ۴۲ و لي، ۲۰۰۴ ،كو وين ،۲۰۰۹) به نظر مي رسد
مدل ياد شده نظريه قابل قبولي دربين محققان نظام هاي اطلاعاتي، براي مطالعه رفتار پذيرشي كاربران درزمينه فناوري اطلاعات وارتباطات باشد. (ليو۴۳ ،لياو۴۴ و پينگ۴۵، ۲۰۰۵).
يكي ازمهم ترين نقاط ضعف مدل، پذيرش فناوري آن است كه دراين مدل عوامل، اجتماعي كه نقش مهمي در نگرش افراد براي پذيرش فناوري دارند. مورد ملاحظه قرار نگرفته اند. به منظور حل اين مسئله، درمدل بازنگري شده پذيرش فناوري، سازه هاي نظري ديگري نظير فرايندهاي تاثيرات اجتماعي ازقبيل هنجارهاي ذهني، داوطلبانه بودن وتصوير ذهني وهمچنين فرايندهاي ابزاري شناخت مانند كيفيت محصول، رويت پذيري نتايج واهميت شغل به مدل اوليه افزوده شده است (تونگ۴۶ وچانگ ،۲۰۰۸ ، يو۴۷، لي و گاگنون۴۸، ۲۰۰۸) تاثيرات اجتماعي وفرايندهاي ابزاري شناخت.به طور معني داري برپذيرش فناوري اطلاعات وارتباطات ازسوي كاربران تاثيردارند. (يو، ها۴۹، چوئي۵۰ و رو۵۱، ۲۰۰۵).
۳-۱۲-۲-نظريه نشرنوآوري
براساس نظريه نشر نوآوري۵۲ (IDT) پذيرش يا رد نوآوري ، به آگاهي مصرف كنندگان از نو آوري بستگي دارد (يو و تائو۵۳، ۲۰۰۹) نوآوري، ايده، روش يا موضوعي است كه از نظريك فرد ياواحد پذيرش، نوين تلقي مي شود درمقابل، نشر فرايندي است كه طي آن، يك نوآوري ازطريق مجراهاي مشخص، درطول زمان به اعضاي نظام اجتماعي منتقل مي شود(تونگ وچانگ،۲۰۰۸) نظريه نشر نوآوري، انتشار نو آوری را نوع خاصی از فرایند ارتباطی تلقی می کند که طی آن، پیامی در باره يك ايده جديد ازيك فرد به فرد ديگري درنظام اجتماعي منتقل مي شود دراين نظريه، فرض براين است كه نرخ پذيرش باتوجه به برداشت افراد ازخصلت هاي يك نوآوري كه به ويژگي هاي نوآوري معروف است، تعيين ميشود (يي وهمكاران، ۲۰۰۶) وي‍ژگي هاي نوآوري درنظريه نشر عبارتند از :
– مزيت نسبي : ميزان درك فرد از بهتر بودن نوآوري نسبت به ايده قبلي كه نوآوري مي خواهد جانشين آن شود.
– سازگاري: ميزان برداشت فرد ازهماهنگي نوآوري باارزش هاي موجود، تجربه هاي گذشته ونيازهاي اوست. سازگاري بيشتر، به طور معمول بانرخ پذيرش بالاتر همراه است..
– پيچيدگي : ميزان درك فرد ازدشواري يادگيري به كاربردن نوآوري وآساني استفاده ازآن .
– آزمون پذيري : امكان بررسي وآزمون نوآوري.
– قابليت رويت : ميزان قابل رويت بودن نتايج نوآوري براي ديگران.
نظريه نشر نوآوري، شكل گيري يك نگرش مطلوب يا نامطلوب درباره نوآوري است و شواهد تبيين كننده بيشتري را درباره چگونگي تبديل نگرش به تصميم براي قبول يا رد نوآوري فراهم نميكند(تونگ وچانگ، ۲۰۰۸) براساس اين نظريه نوآوري معادل با نوآوري فناورانه است، وبه طورمعمول، نوآوري فناورانه، نرم افزارها وسخت افزار
هاي رايانه اي را شامل ميشود. (تونگ، چانگ وچويو۵۴، ۲۰۰۸) درنظريه نشر نوآوري، اعتقاد بر اين است كه برداشت ذهني كاربران از ويژگي هاي نو آوري، بر پذيرش آنان تاثير ميگذارد ( آجيليديس۵۵ و چاتزوگلو۵۶، ۲۰۰۹).
مطالعات اخير درباره نوآوري نشان ميدهد متغير ديگري كه از نظريه نشر نو آوري حاصل شده، نوگراي فردي درحوزه فناوري اطلاعات وارتباطات است كه به معناي تمايل فرد براي آزمون هر فناوري جديد اطلاعات وارتباطات است كه نقش مهمي در تعيين پيامدهاي پذيرش فناوري ازسوي كاربران دارد. نوگرايي فردي درحوزه فناوري اطلاعات وارتباطات درابتدا، به عنوان يك متغير ميانجي پيشنهاد شد، اما بعدها به عنوان عاملي موثر در برداشت ذهني ازمفيد بودن وآساني استفاده مشخص گرديد بر اساس نظريه نشر نوآوري، نخستين پذيرندگان ازنظر فني در مقايسه با ديگران مهارت بيشتري دارند وبه همین دليل، ازسوي همتايان خود، به دليل دانش دست اول درباره نوآوري مورد توجه قرار ميگيرند. بنابراين نخستين پذيرندگان، به دليل صلاحيت هاي فني خود بايد پيچيدگي نوآوري راكمتر]]>

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *