بررسی نقش آموزش های فنی و حرفه ای وکشاورزی در توسعه خود اشتغالی از دیدگاه هنرجویان و هنرآموزان استان سمنان- قسمت ۹

باتوجه این شکل عوامل تاثیر گذار برسیستم آموزش های یک هنرستان که عوامل بیرونی شامل نگرش جامعه،منزلت آجتماعی، خانواده، رسانه های گروهی،تغیرات سیاسی،فرهنگی،…وعوامل درونی شامل نیروی انسانی کارگاهی ،تجهیزات،….وفراگرد را می توان موردپژوهش قرار داد.
حد مرز
حد مرز
ساختار مدرسه
اجزایی که دارای تعامل دوجانبه هستند
۱-عناصر ، خرد –سیستم ها
ساختار رسمی مدرسه
مدیریت وخط و مشی
کلاسها
نگهداری
گروه های سنی
افراد
مدیران
معلمان
کارمندان دیگر
محصلان
اهداف
۲- فراگردها: فعالیتها ، رفتارها
اداره کردن
تدریس کردن
یادگیری
ایجاد کردن
جامعه پذیری

برونداد درونداد

بازخورد
نمودار( ۳-۲) سازمان مدرسه بعنوان یک سیستم اجتماعی(هوی ومیسکل،۱۹۷۸)
 تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
(۱-۱۴-۲)درونداد های نظام آموزشی :
“همه عناصری که وارد یک سیستم می شوند (ماده،انرژی یااطلاعات) دروندادهای آن بشمار می روند . دروندادها به نحوی بر کنش و واکنش های درونی سیستم اثر می گذارد تا سیستم بتواند اهداف خود را تحقق بخشد. بعضی از دروندادها برای حفظ وبقای سیستم و برخی دیگر برای رشد و تحقق هدف های سیستم بکار می روند . انواع مواد ،انرژی واطلاعات (بشکل تجهیزات فیزیکی ، منابع مالی ،نیروی انسانی ، منابع مادی ،دانش و اطلاعات )که از سوی جامعه یا نهادهای اجتماعی دراختیار سازمان های آموزشی قرار می گیرد از جمله دروندادهای می باشند تا با کاربرد آنها اهداف آموزش وپرورش تحقق پیدا کنند”(علاقه بند،۱۳۷۶).
صاحب نظر دیگری از کارهای مشخصی که بوسیله افراد در سیستم های اداری انجام می شود ونیز بحث های که در محیط آموزشبی صورت می پذیرد به عنوان دروندادهای سیستم آموزشی یاد می نماید (رضائیان،۱۳۸۷).
گفتار وکردار دانش آموزان، معلمان ومدیران،اظهار نظرهای والدین،صاحب نظران تربیتی ،مصوبات قانونی ،رهنمدها ودستورالعمل های اداری،یا بطور کلی همه پیام ها وارتباطی کنش و واکنش های متقابل اجزا وخرده سیستم های مدرسه یا تحت تاثیر قرار می دهند ،از جمله دروندادهای اطلاعاتی در نظام مدارس معرفی می نماید( علاقه بند،۱۳۷۶).
” متاسفانه یکی از مشکلات موجود در نظام آموزشی این است که در خیلی ازموارد تشخیص وتمایز دروندادهای کار بسیار مشکلی می نماید.برای مثال آیا دانش آموزان دروندادها یا بروندادها یا ترکیبی از هردوی آنها هستند”(بازرگان وهمکاران ،۱۳۸۶).
باید توجه داشت که دانش آموزان ماده اولیه واساسی هر نظام آموزشی می باشند وظیفه اساسی نظام تعلیم وتربیت آن است که آنها را پرورش دهد وطرزعمل نظام بیش از هرچیز دیگری با وضع ورفتار این شاگردان بستگی دارد و در آخر کار نیز همین شاگردان محصول اصلی نظام را تشکیل می دهند(کومبز ،۱۳۴۹).
بعد ازشاگردان مهمترین درونداد نظام آموزش وپرورش را معلمان تشکیل می دهند وب احتمال قوی پرخرج ترین عوامل تعلیم وتربیت می باشد. ولی مساله مهم این است که باید معلمین صلاحیت های لازم را برای کار داشته باشند ،چنانچه کومبز بنقل از یکی از متخصصان تعلیم وتربیت می گوید:”ما عموما می توانیم بقدر کافی اشخاص شلیسته و فداکار پیدا کنیم که قادر باشند انظباطی در کلاس درس برقرارسازند، مشکل کار در آن است که بتوانیم ما بین ایشان بقدر کافی کسانی پیدا کنیم که بدانند چگونه باید تعلیم داد”(کومبز،۱۳۴۹).
البته توجه به مدرسه از نقطه نظر سیستم های باز ،مدیر مدرسه را از وجود روابط موجود بین دروندادها وبروندادها آگاه می سازد و وی را از اشتباهی که ناشی از کاربرد واژه های یکسانی که در موارد گوناگون به منظور توجیه دروندادها یا بروندادهای متفاوت بکار می رود بازمی دارد.
(۲-۱۴-۲)فراگرد یا فرایند نظام آموزشی:
در فراگرد سیستم، ورودی به خروجی تبدیل می شود. در سیستم های مختلف ممکن است عواملی نظیر ماشین، انسان، سازمان، کامپیوتر، مواد شیمیایی و مانند آن انجام دهنده عمل تبدیل در فراگرد یک سیستم باشند (رضاییان،۱۳۷۷، ص۳۴) اصولاً در این مرحله که مرحله تغییر و تبدیل است با توجه به اهداف سیستم، دروندادها تغییر پیدا می کنند تا سازمان ها بتوانند به نحوی موثر به اهدافشان دست یابند. بر همین اساس نیز بسیاری از مدیران و کارشناسان مترصد شناسایی نحوه انجام این فراگرد می باشند تا از این طریق بتوانند اثربخشی سازمان را افزایش دهند.
در یک سیستم آموزشی آنچه به عنوان هدف اصلی مدنظر قرار می گیرد بیشتر همان تغییر رفتار می باشد که در اصطلاح صاحبنظران «یادگیری» اطلاق می شود. بنابراین در سیستم های آموزشی مرحله فراگرد بیشتر شامل تغییرات درونی است تا بیرونی. مطلب فوق سبب آن می شود که مرحله فراگرد در سیستم های آموزشی از پیچیدگی خاصی برخوردار باشد(علاقه بند، ۱۳۷۶).
آنچه باید در مرحله فراگرد مورد توجه قرار گیرد را می توان در چهار دسته تقسیم بندی نمود: این چهار دسته شامل ساختار (کلاس ها، مدارس، واحدهای اداری، سلسله مراتب سازمانی)، افراد (مدیران، معلمان، مربیان، کارکنان اداری، راهنمایان و مشاوران)، تکنولوژی (ساختمان ها، کتابخانه، آزمایشگاه، برنامه درسی، برنامه تحصیلی، کتاب درسی، وسایل سمعی و بصری و …) وظایف (مدیریت آموزشی، تدریس، راهنمایی و مشاوره، امور مالی، اداری و فعالیت فوق برنامه و …) می باشد(علاقه بند، ۱۳۷۶).
با توجه به مطلب فوق روشن می گردد چنانچه یکی از حلقه ها در این جزء از زنجیره عملیات خارج گردد به طور اساسی جریان یادگیری مختل می شود مثلاً چنانچه معلم، مدیریت آموزشی، راهنمایی و مشاوره و … موجود باشد ولی محیط فیزیکی مناسب وجود نداشته باشد یادگیری به نحو مطلوب صورت نمی پذیرد.
(۳-۱۴-۲)برونداد نظام آموزشی:
خروجی های یک سیستم نیزمانند ورودی های آن ممکن است نوعی ماده، انرژی، محصول، خدمت و اطلاعات باشند (رضاییان،۱۳۷۷، ص۳۵) یک کارخانه مواد خام و دستورالعمل های دریافتی را به صورت محصول درمی آورد اما یک سیستم آموزشی با انجام فرایندی پیچیده دروندادهای خود را دچارتغییراتدرونی می نماید..به بیان دیگربروندادنظام آموزشی همان دانش آموزان هستند،منتهی با ید در زمینه های مهارت های ذهنی وعملی، قدرت ا ستدلال و تجزیه و تحلیل، ارزش ها، نگرش و انگیزش، خلاقیت و نوآوری، مهارت های ارتباطی، آگاهی فرهنگی، جهان بینی، احساس مسئولیت اجتماعی و غیره شایستگی کسب کرده باشند (علاقه بند، ۱۳۷۶، ص ۱۵۱).
درپژوهش انجام شده منظورازبروندادها،همان فارغ التحصیلان هنرستانهای فنی وحرفه ای وکشاورزی استان سمناندر یک نمونه چهارساله(۸۵-۸۲) هستند که خوداشتغال شدند .
(۴-۱۴-۲)بازخورد در نظام آموزشی:
بازخورها ابزار ایجاد تعادل در سیستم ها هستند (سیلر، ۱۹۸۷، ص ۱۲) به طور کلی دریافت اطلاعات از محیط را بازخورد گویند. بازخورد فرایندی است که طی آن بخشی از خروجی ها مانند اطلاعات، پول و مانند آن به منزله داده به داخل سیستم برگشت داده می شود تا موجب تعدیل بروندادهای بعدی شود (رضاییان،۱۳۷۷، ص۶۰-۵۹) آنچه موجب حفظ، تعادل و پویایی یک سیستم می باشد همین فرایند بازخورد است. بازخورد بروندادی از سیستم است که مشتمل بر داده های اطلاعاتی یا ارزشیابی است و برای سیستم و واحدهای موجود در آن سودمند است (لی فام و هووئه، ۱۹۹۰، ص ۴۲)
معمولاً در سیستم ها دو نوع بازخورد وجود دارد: مثبت و منفی. بازخورد منفی، اطلاعی است از اینکه انحرافی از هدف وجود دارد که برای عمل بر اساس اهداف، سیستم به تصحیح و تنظیم نیاز دارد در سازمان ها ضرورت بازخورد منفی برای آن است که فعالیت های سازمانی مطابق برنامه و در جهت تحقق هدف های تعیین شده، انجام پذیرد. در مقابل بازخورد مثبت به کسب اطلاع از اینکه تفاوت و انحرافی در برونداد سیستم مشاهده نمی شود و نتایج کار مطابق با انتظارات است مربوط می شود. محققان و صاحبنظرانی چون کاتز و کان بازخورد مثبت را به معنای توصیه و پیشنهاد برای ایجاد تغییر یا توسعه سازمان تلقی می کنند (علاقه بند، ۱۳۷۶).
(۵-۱۴-۲)محیط یک سیستم آموزشی :
هر سیستم علاوه بر عناصر و روابط موجود در درون خود با عناصر و عواملی خارج از خود و مربوط به محیط پیرامونش نیز سروکار دارد. در واقع محیط هر سیستم، شامل آن چیزهایی است که خارج از کنترل کامل سیستم هستند، ولی به گونه ای بر عملکرد آن اثر دارند. با توجه به آنکه محیط خارج از سیستم قرار دارد سیستم نمی تواند کار چندانی برای کنترل مستقیم تغییر و تحولات آن انجام دهد شاید بتوان گفت در بین تمامی سیستم ها، نظام های آموزشی بیشترین تعامل را با محیط خود دارند چرا که همه نظام های آموزشی در خدمت جوامع مربوط به خود هستند، به طوری که مناسبات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی بخش آموزشی آینه تمام نمای جامعه ای است که این نظام جزئی از آن است. به طور کلی محیط به عنوان هرچیزی که در خارج از سازمان قرار دارد تعریف می شود البته شکی نیست که محیط نسبت به کارکرد مدارس حساس است (هوی و میسکل،۱۳۷۰) چون محیط برای مدرسه منبع انرژی است و منابع، ارزش ها، تکنولوژی و غیره را برای مدرسه فراهم می کند.به طور خلاصه مدارس سیستم های باز هستند که تحت تاثیر نیروهای عمومی و مشخص خارجی می باشند و به طور مستمر با این نیروها در تعامل می باشند. البته این تعامل صرف نظر از متمرکز بودن و غیرمتمرکز بودن نظام های آموزشی است ولی قدر مسلم این است که نظام های آموزشی غیرمتمرکز با محیط خود تعامل بیشتری دارند و از منابع، انرژی و سایر منابع محیطی سریع تر استفاده می کنند.
عکس مرتبط با اقتصاد
(۱۵-۲)کارایی در نظام آموزشی:
در زمینه کارایی یک نظام ، مشاوره یونسکو (۱۳۷۶) می گویند: مفهوم کارایی که از دیدگاه علم اقتصاد مطرح است با توجه به بازده حاصل از یک نظام در مقایسه با درون داد آن محاسبه می شود ارزیابی کارایی در نظام های آموزشی با توجه به این حقیقت که دانش آموزان تنها در محیط مدرسه تربیت نمی شوند بلکه محیط خانه و محیط های ورزشی نیز موثر است پیچیده می باشد.
به بیان دیگر برای تعیین کارایی یک نظام، باید درون دادها و بروندادها را مشخص کرد اما محاسبه دروندادها و بروندادها، علی الخصوص تعیین ارزش پولی آنها، در نظام آموزشی مشکل است. زیرا بعضی از بروندادهای آموزش و پرورش ملموس نیستند. مثلاً برای رهایی از این موانع صاحبنظران آموزش و پرورش راه های دیگری پیشنهاد کرده اند که در مباحث بعدی به بحث پیرامون آن پرداخته شده است.
ذکر این نکته در این قسمت حایز اهمیت است که کارایی یک نظام هنگامی صددرصد خواهد بود که کلیه دانش آموزانی که در مقطع زمانی واحد برای ورود به آن دوره ثبت نام کرده اند. پس از طی دوره مقرر و مشخصی به اتفاق در امتحانات پایانی شرکت کرده و همگی قبول شده و به اخذ گواهینامه پایان دوره نایل گردند. از آنجا که همیشه تعدادی از دانش آموزان در طی پایه های تحصیلی افت نموده یا مردود می شوند و ترک تحصیل می نمایند کارایی عموماً کمتر خواهد بود.
(۱۶-۲)نظریه خود اشتغالی[۵۳]:
خود اشتغالی یا کار برای خود، تنوعی اشتغال است که افراد بیکار از طریق مشارکت در برنامه آموزشی، همراه با فراگیری یا توسعه اطلاعات و ارتقای دانش فنی و مهارت حرفه ای خود، از امکانات مورد نیاز برای تهیه ابزار و لوازم کار، مواد اولیه و امکانات لازم برای تولید، عرضه و فروش کالا و خدمات بهره مند می شوند ( رئوفی،۱۳۸۱).
خود اشتغالی مفهومی است در برابر دگر اشتغالی که مبین کار کردن و کسب درآمد برای خود می باشد. بدیهی است که در این گونه اشتغال، برخلاف مزدبگیری و حقوق بگیری، میزان در آمد شاغل ثابت نبوده و بستگی به میزان سودآوری فعالیت مربوطه دارد(محمودی نژاد وهمکاران،۱۳۸۳).
بی نظیر (۸۲) در پژوهشی بنام خود اشتغالی، مفاهیم، سیاست ها و تجارب بیان می کند. خود اشتغالی فرصتی است برای ارتقای حرفه ای از طریق کسب در آمد بیشتر و یا کسب جایگاه اجتماعی بالاتر. همانند امکان کار در منزل، داشتن ساعات کاری انعطاف پذیر و یا کسب در آمد از محل فعالیت ها و کارهایی است که مورد علاقه شان می باشد.
خود اشتغالی کار برای خود می باشد که زمینه ساز رشد اشتغال آزاد و کارآفرینی در جامعه است.((هر تلاشی برای ایجاد کسب و کار جدید یا راه اندازی یک فعالیت اقتصادی نو، همچون خود اشتغالی، سازمان و تشکیلات تجاری جدید، یا توسعه کسب و کار موجود توسط یک فرد، تیمی از افراد و یا یک بنگاه تثبیت شده)) را کارآفرینی یا خود اشتغالی گویند (هاشمی،۱۳۸۳) .
خود اشتغالی عبارت از مشاغلی هستند که در آن دریافتی ها، پاداش یا حق الزحمه مستقیماً بستگی به منافع حاصل داشته و شاغلان در این گونه مشاغل تصمیم های عملیاتی را اخذ و مسئول بهبود و بهزیستی واحد کسب و کار خود هستند([۵۴]OECD،۱۹۹۸).
خود اشتغالی، هر نوع فعالیت تولیدی، خدماتی مولد و ارزش اقتصادی در بخش غیر مزد بگیری را شامل می شود و تمامی مشاغل فردی موجود در بخش غیر مزد بگیری اشتغال و همه افرادی که در زمینه های تولیدی، صنعتی، کشاوزی، خدمات فنی صنوف دیگر برای خود کار می کنند(شعبانعلی فمی و همکاران ۱۳۸۶).
خود اشتغال کسی است که به جای آنکه در استخدام دیگران باشد از محل تجارت یا کسب و کار خویش درآمد به دست می آورد. گاهی که خود فرد خود اشتغال احساس می کند به تنهایی پاسخگوی نیاز ارباب رجوعان نیست، افرادی را به استخدام خود درآورده و کسب و کار کوچکی را راه اندازی می کند. در حالی که فرد خود اشتغال به تنهایی فعالیتی را انجام می دهد خود باید مسئولیت همه هزینه ها و بدهی ها را بر عهده گیرد.
(۱۷-۲)تفاوت خوداشتغال و کارآفرین
برخی کارشناسان اذعان می دارند که تنها آن دسته از افراد خوداشتغالی که فرد یا افراد دیگر را به استخدام خود درآورده اند می توانند به عنوان کارآفرین شناخته شوند. در حالی که برخی دیگر کارآفرین بودن را بیشتر با نوآور بودن پیوند می زنند. از نظر این گروه از کارشناسان، کارآفرین الزاماً کسی نیست که دیگران را در استخدام خود درآورده است بلکه کسی است که در کسب و کار خود نوآوری ایجاد نموده است (اولسون[۵۵]، ۲۰۰۴).
در پژوهشی دیگر گلستان هاشمی[۵۶] با عنوان خلاقیت شغلی، نوآوری و کارآفرینی تفاوت خوداشتغالی و کارآفرینی بدین شکل بیان داشت. کارآفرینی (ایجاد محصول با خدمت نو و جدید) با خوداشتغالی یکسان نیست چون فرایند کارآفرینی از میزان خلاقیت و نوآوری بیشتری نسبت به خوداشتغالی برخوردار است. انجام کارآفرینی می تواند با ایجاد شغل جدید، خوداشتغالی هم همراه داشته باشد ولی هر خوداشتغالی، نتیجه کارآفرینی نمی باشد و تفاوت اصلی آنها در میزان نو بودن خروجی عملکرد است. ازنظر«شومپتر،[۵۷]۱۹۳۴» کارآفرین نیروی محرکه وموتور توسعه اقتصادی است.(احمدپورداریانی،۱۳۸۰)
(۱۸-۲)اهمیت خود اشتغالی در جهان:
حال با توجه به نظریه ها خود اشتغالی به عنوان کار مستقل و غیر تابع، پدیده ای جدید در اقتصاد نیست و ریشه ای عمیق در فرهنگ کهن جوامع بشری دارد.
بررسی نشان می دهد که در جوامع اولیه، اشتغال تماماً در بخش غیر مزد بگیری بوده هر فرد با داشتن اطلاعات لازم در خصوص رشته های مختلف صنعت و کشاوزی برای خود و کسب در آمد و امرار معا ش می شود. و به تدریج با گسترش فعالیت های اقتصادی، طی هزاران سال، گروهی پذیرفته اند که مسئول سود و زیا ن تولیدات خود نباشند و برای دیگران کار کنند و دستمزدی بگیرند.
حال با توجه به رشد سریع جمعیتی که همه ساله وارد بازار کار می شوند و محدودیت منابع مالی سرمایه گذاری درایجاد فرصت های شغلی، بالا بودن هزینه سرانه سرمایه گذاری و ایجاد شغل دربخش های مختلف اقتصادی، کشاورزی، خدمات و همچنین دستیابی به اشتغال مولد و پایدار دولت ها را با مشکلات عدیده ای مواجه می سازد(احمدپور داریان، ۱۳۸۶).
از این رو، بخش غیر مزد بگیری اقتصاد (خود اشتغالی) با دو ویژگی هزینه سرانه کمتر و بازدهی سریع می تواند به عنوان راهکارهای مناسب جهت کاهش بیکاری مورد نظر قرارگیرد. در اکثر کشورهای جهان نیز هدایت جویندگان کار به سمت فعالیت های خود اشتغالی راه حل موثری جهت حل معضل بیکاری محسوب می شود(میر حسینی،۱۳۸۰).
مشکل بیکاری را نمی توان با اقدامی ضربتی حل کرد و بلکه مستلزم برنامه ریزی دراز مدت و توجه به جنبه های مختلف از جمله توسعه روستایی، توسعه صادرات، توسعه صنعت و… است. چرا که یکی از چالش های اساسی بسیاری از کشورها در دهه های اخیر، یافتن راهکارهای مناسب برای مقابله با بیکاری
است و همچنین این موضوع مستلزم برنامه ریزی دراز مدت و هماهنگی و همکاری کلیه دستگاه ها و نهادهای دولتی و عمومی است. در این راستا توسعه خود اشتغالی به عنوان یکی از راهکاهای اساسی مقابله با بیکاری و بهبود پویایی و سلامت اقتصاد بسیاری از کشورها شناخته می شود.
درپژوهشی دیگر شعبانعلی فمی و همکارن در سال ۸۶ در این خصوص یکی از راهکارهای مقابله با معضل بیکاری، توسعه خود اشتغالی یا کار برای خود به عنوان نوعی اشتغال در بخش غیر مزد بگیر است. در این بخش افراد فاقد سرمایه با اتکاء به خلاقیت، توان و استعداد شخصی و نوآوری های مربوط به رشته تخصصی خود یک فعالیت تولیدی را آغاز و به تدریج آماده ورود به فعالیت های بزرگتر و گستره تر می شوند. در این حالت، فرد رئیس خود است و بطور مستقیم از منابع حاصل از تلاش های خود بهره مند می شود. فرد خود اشتغال از آزادی و استقلال عمل بیشتری برخوردار است و در حیطه تصمیم گیری های مربوط به کسب و کارش از اختیارات وسیع تری برخوردار است.
علاوه بر تحلیل روند رشد جمعیت ،تحرک جغرافیایی آن نیز باید به عنوان یک عامل مهم در بر نامه ریزی اشتغال مورد توجه قرار گیرد. بر اساس مطا لعات انجام شده ، جمعیت ایران تا سال ۱۴۰۰ در حدود ۸۷ الی۳/ ۹۲میلیون نفر خ اهد بود . هم چنین اطلاعات مو جود نشان می دهد ،جمعیت روستا نشین کشور طی سال ها ی ۱۳۷۵- ۱۳۴۵ کاهش و بر عکس جمعیت شهر نشین افزایش یا فته است . در حقیقت سهم جمعیت روستا نشین از ۶۲ درصد در سال ۱۳۴۵ به ۲/۳۸ در صد در سال ۱۳۷۵ کا هش یا فته ، در حا لیکه سهم جمعیت شهر نشین از ۹/۳۷ در صد در سال ۱۳۴۵ به ۳/۶۱ در صد در سا ل ۱۳۷۵ افزایش یا فته است . ادامه ا ین روند ،که در حال حاضرکما کا ن وجود دارد ، بیا نگر مهاجرت بی رویه روستا نشینا ن به منا طق شهر نشین می باشد در همین راستا دور نمای آینده ی جمعیت کشور بیانگر آ ن است که در فاصله ی سال های۱۴۰۰- ۱۳۷۵حد اقل ۸ میلیون نفر از جمعیت روستایی به مناطق شهری به ویژ شهر ها ی بزر گ ، مهاجر خواهند کرد . بنابر این برای ایجاد ا شتغال این خیل عظیم نیروی جوان جوان آما ده به کار بایستی تدابیر لازم اتخاذ شود(بی نام ، ۱۳۸۷).[۵۸]
در مورد مسئله بیکاری و اشتغال مباحث زیادی مطرح شده است. اقتصاد دانان از دیدگاه خود به آن نگریسته اند و سایر دانشمندان علوم انسانی از جهت دیگر در مورد آن بحث کرده اند با نگاهی به گذشته این موضوع، مشاهده می شود که دخالت دولت ها در این زمینه برای اهمیت مقابله با بیکاری و جلوگیری از آثار نامطلوب و زیان های آن، از دیرباز توجه داشتند.
در قرن نوزدهم، نظریه کلاسیک در علم اقتصاد معتقد بود که در صورت عدم دخالت کامل دولت در امور اقتصادی، تعامل اقتصادی در جامعه در حد اشتغال کامل به وجود می آید. حد اشتغال کامل، حدی است که کلیه عوامل تولید یعنی کارفرما، کارگر، سرمایه و مواد اولیه در جامعه بتوانند به کار مشغول بوده و یا مورد استفاده واقع شوند. دانشمندان کلاسیک معقتد بودند که در حد اشتغال کامل به وسیله دو عامل که یکی نرخ بهره که تنظیم کننده حجم سرمایه است و دیگری نرخ دستمزد که تنظیم کننده جمعیت کارگر است، تغییرات تولید به طور طبیعی، با تغییرات جمعیتی کارگر و حجم سرمایه موجود در جامعه متناسب می شود و تعادل اقتصادی به طور خود به خود در وضع اشتغال کامل عوامل تولید برقرار می شود و نیاز به دخالت و ارشاد دولت نیست(شعبانعلی فمی و همکاران۸۶).

 

Add a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *