پایان نامه ها

پایان نامه رایگان با موضوع اخلاق اجتماعی، گناهان کبیره، نماز جمعه

و هنگامي که نماز پايان گرفت (شما آزاديد) در زمين پراکنده شويد و از فضل خدا بطلبيد، و خدا را بسيار ياد کنيد شايد رستگار شويد!20
تفسیر: ر این آیات برای تشویق و تحریک مسلمانان به نماز می فرماید: ای اهل ایمان، وقتی در روز جمعه برای نماز جمعه اذان می گویند، با شتاب بسوی یاد و ذکر خدا بدوید و برای شرکت در نماز از خرید و فروش و هر عملی که شما را از نماز باز می دارد، دست بردارید، اگر بدانید و متوجه باشید این برای شما بهتر است ،(چون طلب نیکی و خیر عین نیکی است) در ادامه می فرماید: وقتی که نماز به پایان رسید جایز است که متفرق شوید و در طلب فضل خدا و روزی به خرید و فروش بپردازید، (طلب رزق در اینجا کنایه از همه کارهایی است که عطیه خدا را در پی دارد، مانند: عیادت مریض، سعی در برآوردن حاجت مسلمانان، زیارت برادران دینی و …) و در عین حال همواره خدا را در قلب وزبان خود یاد کنید به امید آنکه به رستگاری و نجات برسید و از هلاکت و شقاوت برهید.(همان، ج 19: 463)
و هر که خواهان آخرت باشد و در طلب آن سعی کند و مؤمن باشد، جزای سعيش داده خواهد شد.21
تفسیر: این آیه به شرح کسانی می پردازد که همه هم و غم خود را صرف آخرت نموده اند و در طول زندگی اعمال خود را در جهت کسب حیات اخروی تنظیم کرده اند و در عین حال مؤمن هستند، یعنی این سعی ومجاهده آنها برای آخرت ، اولا) باید کمال جدیت راداشته باشد و ثانیا) این سعی مقرون به ایمان بوده، یعنی اقرار به توحید، نبوت و معاد داشته باشد و در کنار آن با انجام تکالیف و آمادگی قیام به مقدمات آن کمال سعی خود را برای برگرفتن عمل خود از ضروریات عقل یا حجت شرعیه داشته باشد، اینچنین کسی، خداوند عمل او را به بهترین وجه قبول نموده و کوشش او را می ستاید و ستایش خداوند در برابر عمل بنده، عبارتست از تفضل بر او. (همان، ج 13: 90)
و اينکه براي انسان بهره‌اي جز سعي و کوشش او نيست.22
تفسیر: هيچ انسانى هيچ چيزى را به ملكيت واقعى مالك نيست، تا اثر آن ملكيت كه يا خير است يا شر يا نفع است يا ضرر عايدش شود، مگر آن عملى را كه كرده و جـد و جـهـدى كـه نـمـوده، تـنـهـا آن را دار است، و اما آنچه ديگران كرده اند اثر خير يا شرش عايد انسان نمى شود.(همان، ج 19: 75)
اي انسان! تو با تلاش و رنج بسوي پروردگارت مي‌روي و او را ملاقات خواهي کرد.23
تفسیر: هدف نهایی سیر و سعی و تلاش انسان، خدای سبحان است، یعنی انسان به جهت آنکه عبدیست مربوب و مملوک که هیچ مالکیتی نسبت به نفس خود و اعمال وآثارش ندارد، جز آنکه مولایش اراده کند، دائما در حال سعی و تلاش و شتافتن بسوی خدای تعالیست که رب و مالک و مدبر امور اوست، لذا انسان در اراده و عملش مسئول است و این امر خود حجتی برای معاد است.(همان، ج 20: 402)
هر کس کار شايسته‌اي انجام دهد، خواه مرد باشد يا زن، در حالي که مؤمن است، او را به حياتي پاک زنده مي‌داريم؛ و پاداش آنها را به بهترين اعمالي که انجام مي‌دادند، خواهيم داد.24
تفسیر: عده جمیل و حکم کلی برای هر فرد مؤمنی است که عمل صالح انجام دهد و تنها قید آن ایمان است، چون عمل بدون ایمان باطل و بی اجر است و اثری بر آن مترتب نمی شود. آنگاه می فرماید: خدای متعال هر مؤمنی را که عمل شایسته کند به حیات جدیدی غیر از حیات عمومی که به دیگران نیز بخشیده، زنده می کند، یعنی حیات جدیدی به او افاضه می نماید.(همان، ج 12: 492)
و از نشانه‌هاي او خواب شما در شب و روز است و تلاش و کوششتان براي بهره‌گيري از فضل پروردگار (و تأمين معاش)؛ در اين امور نشانه‌هايي است براي آنان که گوش شنوا دارند.25
تفسیر: یعنی از آیات دیگر خدا این است که شب را جهت آرامش و سکون و رفع خستگی انسان آفریده و انسان را دارای قوای فعال نموده که او را وامی دارد تا در هنگام روز بدنبال تحصیل روزی و رزق خود تلاش کند و شب و روز را پشت سر هم قرار داده و پدید آمدن آنها را بواسطه وضعیت خورشید نسبت به زمین تنظیم نموده و همه این موارد آیت ها و نشانه های گویایی است برای کسانی که گوش شنوا داشته باشند و در آن تعقل کنند و چون حق را شنیدند از آن پیروی نمایند.(همان، ج 16: 253) 3.1.1.2.4 سلامت جسم و تن
قرآن كريم بر اهميت و تأثير سلامتی در زندگي دنيوي و اخروي اشاره‌هاي فراوان دارد. علت تأكيد قرآن بر اين مطالب دليلي بر جامع‌نگري دين مبين اسلام و جايگاه سلامت است. در اين بخش به نمونه‌هايي ارزشمند از كلام نوراني وحي درباره مسائل مختلف مربوط به سلامت اشاره مي‌شود:
خداوند، تنها (گوشت) مردار، خون، گوشت خوک و آنچه را نام غير خدا به هنگام ذبح بر آن گفته شود، حرام کرده است. (ولي) آن کس که مجبور شود، در صورتي که ستمگر و متجاوز نباشد، گناهي بر او نيست؛ (و مي‌تواند براي حفظ جان خود، در موقع ضرورت، از آن بخورد؛) خداوند بخشنده و مهربان است.26
تفسیر: مردار هر حیوانی است که بدون تزکیه مرده باشد، خواه ذبح شده باشد یا نه و خون و گوشت خوک هم نجس هستند و احلال برای غیر خدا هم ذبح حیوان برای غیر خداست.(همان، ج 1: 646)
انسان بايد به غذاي خويش (و آفرينش آن) بنگرد!27
تفسیر: قرآن مطالعه انسان را پيرامون طعامى كه مى‏خورد و با آن سد رمق مى‏كند و بقاى خود را تضمين مى‏نمايد لازم مى‏داند. با اينكه نعمت طعام يكى از ميليونها نعمتى است كه تدبير ربوبى آنها را براى رفع حوايج بشر در زندگيش فراهم كرده و دستور مى‏دهد اگر در همين يك نعمت مطالعه كند، سعه تدبير ربوبى را مشاهده خواهد كرد، تدبيرى كه عقلش را متحير و مبهوت خواهد كرد، آن وقت خواهد فهميد كه خداى تعالى چقدر نسبت به صلاح حال انسان و استقامت امر او عنايت دارد، آن هم چه عنايتى دقيق و محيط.(همان، ج 20: 337)
گوشت مردار، و خون، و گوشت خوک، و حيواناتي که به غير نام خدا ذبح شوند، و حيوانات خفه‌شده، و به زجر کشته شده، و آنها که بر اثر پرت‌شدن از بلندي بميرند، و آنها که به ضرب شاخ حيوان ديگري مرده باشند، و باقيمانده صيد حيوان درنده -مگر آنکه (بموقع به آن حيوان برسيد، و) آن را سرببريد.28
تفسیر: اما آن خوردنیهایی که برشما حرام شده : گوشت مردار و خون و گوشت خوک و گوشت حیوانی است که هنگام ذبح نام غیر خدا بر آن برده شده و حیوانی که خفه شده ویا بوسیله ضربه مرده و یا سقوط کرده و یا بوسیله شاخ حیوانی دیگر مرده و یا حیوانی که درندگان از آن خورده اند، مگر آنکه آن را زنده بیابید و ذبح کنید. (همان، ج 5: 258)
صيد دريا و طعام آن براي شما و کاروانيان حلال است؛ تا (در حال احرام) از آن بهره‌مند شويد؛!29
تفسیر: این آیه در مقام بیان حکم شکار کردن حیوانات دریایی و صحرایی است، نه حکم خوردن آنها، لذا می فرماید: شکار حیوانات دریایی بر شما حلال شد وخوردن حیوانات دریایی طیب و قابل اکل نیز بر شما حلال است.(همان ج،6: 204)
چرا از چيزها [= گوشتها]ئي که نام خدا بر آنها برده شده نمي‌خوريد؟! در حالي که (خداوند) آنچه را بر شما حرام بوده، بيان کرده است! مگر اينکه ناچار باشيد؛ (که در اين صورت، خوردن از گوشت آن حيوانات جايز است.)30
تفسیر: در این آیه پروردگار به نحو استفهام تعجبی از مردم سؤال می کند که چرا از خوردن حیوان مذکی خودداری می کنید و حال آنکه خداوند محرمات را قبلا برای شما بیان کرده و موارد اضطرار را هم قبلا استنثاء نموده و گوشت حیوان تزکیه شده جزء این محرمات نیست. (همان ج،7: 458)
او کسي است که دريا را مسخر (شما) ساخت تا از آن، گوشت تازه بخوريد؛ و زيوري براي پوشيدن (مانند مرواريد) از آن استخراج کنيد.31
تفسیر: از این آیه به بعد فصل دیگری از نعمات الهی را بر می شمارد که شامل دریاها، کوهها و شهرها و علائم و راههاست. می فرماید خداست که دریا را به خدمت گرفته تا از گوشت تازه آبزیان قابل اکل استفاده کنید و زینتهایی مثل مروارید و مرجان از آن استخراج کرده و آن رابرای زینت خود در بر نمایید.(همان ج، 12: 318)
خداوند، تنها مردار، خون، گوشت خوک و آنچه را با نام غير خدا سر بريده‌اند، بر شما حرام کرده است؛ اما کساني که ناچار شوند، در حالي که تجاوز و تعدي از حد ننمايند، (خدا آنها را مي‌بخشد؛ چرا که) خدا بخشنده و مهربان است.32
تفسیر: نظیر این آیه در سوره بقره آیه 173 و سوره مائده آیه 3 و سوره انعام آیه 145 ذکر شد.
و (از نعمتهاي الهي) بخوريد و بياشاميد، ولي اسراف نکنيد که خداوند مسرفان را دوست نمي‌دارد!33
تفسیر: در این جمله دو امر اباحی و یک نهی تحریمی است ، یعنی خوردن و آشامیدن دو امر مباح است که خداوند آن را جایز می شمارد، لیکن نهی می کند از اینکه انسان در خوردن و آشامیدن تجاوز از حد نماید و علت این نهی هم این است که خداوند افراد زیاده رو و مسرف را دوست نمی دارد و اختصاص به یک دین یا صنف ندارد و شامل همه ابناء بشر می شود.(همان، ج 8: 100)
پس، از آنچه خدا روزيتان کرده است، حلال و پاکيزه بخوريد؛ و شکر نعمت خدا را بجا آوريد اگر او را مي‌پرستيد.34
تقسیر: این جمله فرع دو آیه قبل است، یعنی حال که کفران نعمت، عذاب الهی در پی دارد، پس شما از آنچه خداروزیتان نموده حلال و طیب بهره ببرید و اینها از شما منع نشده، اما اگر خدا رامی پرستید، شکر او را بجا آورید. (همان، ج12: 525)
و خودکشي نکنيد! خداوند نسبت به شما مهربان است.35
تفسیر: باعث کشته شدن خودتان نشوید و مؤمنان در حکم یک فرد واحد فرض شده اند که آسیب رسیدن به یک جزء از آنها مانند آنست که همه مسلمانان ضرر ببینند و همچنین شامل نهی ازقتل نفس (انتحار) و قتل غیر نیز می گردد و چون خدا نسبت به شما مهربان است.(همان، ج 4: 501)
1.2.4. 2. اخلاق اجتماعی
1.2.1.2.4. پدر و مادر
از آنجا كه پدر و مادر واسطه فيض الهى به فرزندان هستند، و رضاى خدا در رضاى ايشان است و احسان به والدين در قرآن در كنار عبادت خدا واجب شمرده شده است، از اينرو لازم است كه حقوق آنها را بشناسيم و در برآوردن آن بكوشيم; چراكه برآوردن حقوق پدر و مادر جز از طريق آشنايى با حقوق ايشان امكان ندارد.
چيزي را شريک خدا قرار ندهيد! و به پدر و مادر نيکي کنيد!36
تفسیر: خدا چه چیزهایی را حرام کرده و به دنبال آن عین وحی را نقل کرده ومحرماتی را نام برده که اختصاص به شریعت معینی از شرایع الهی ندارد و آن محرمات عبارتست از: شرک به خدا، ترک احسان به پدر و مادر.(همان، ج 7: 515)
و پروردگارت فرمان داده: جز او را نپرستيد! و به پدر و مادر نيکي کنيد! هرگاه يکي از آن دو، يا هر دوي آنها، نزد تو به سن پيري رسند، کمترين اهانتي به آنها روا مدار! و بر آنها فرياد مزن! و گفتار لطيف و سنجيده و بزرگوارانه به آنها بگو! 37
تفسیر: قضاء و حکم تشریعی خداونداین است که هرگز جز او را نپرستید و خداوند چنانچه خود در قرآن کریمش فرموده ،هرگز گناه شرک را نمی آمرزد، چون بزرگترین گناهان است و خداوند گناهان کمتر از آن را از هرکه بخواهد می آمرزد، و به همین جهت هم خداوند آن را بر سایر گناهان مقدم نموده است و سپس به مسأله نیکی به پدر و مادر اشاره می نماید و باید دانست (عاق والدین ) بزرگترین گناهان کبیره بعد از شرک است. همانطور که احسان به آنها بعد از مسأله توحید واجبترین واجبات است و این تعبیر و کنار هم آوردن این دو مسأله (توحید و نیکی به پدر و مادر) در موارد دیگری نیز درقرآن آورده شده است (همان، ج 13: 110)
به انسان توصيه کرديم که به پدر و مادرش نيکي کند.38
تفسیر: می فرماید: ما به انسانها در خصوص پدر و مادرشان عهد خوبی کردیم و دستوردادیم که به آنان احسان کنند.(همان، ج 16: 154)
ما به انسان توصيه کرديم که به پدر و مادرش نيکي کند.39
تفسیر: (توصیه) یعنی سفارش توأم با موعظه و خیرخواهی و (ایزاع ) یعنی الهام عملی و دعوت باطنی. می فرماید: ما سفارش کردیم به انسان درباره پدر و مادرش که به آن دو احسان کند،به هر مقدار که بتواند و این سفارش مخصوص به شریعت اسلام نیست بلکه از احکام عمومی خداست که در همه شرایع الهی تشریع شده است.(همان، ج 18: 307)
پروردگارا! من و پدر و مادرم و همه مؤمنان را، درآنروز که حساب برپا مي‌شود، بيامرز.40
تفسیر: با این جمله حضرت ابراهیم (ع ) دعای]]>

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *