تحقیق – رابطه بین ادراک از عدالت سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی با توجه به …

  • کمکهای مثبت هم چون؛ وقت شناسی و انجام دادن امور فراتر از آن چه که تحت عنوان وظایف رسمی سازمانی برای فرد مشخص شده است.
  • رفتارهایی اجتناب از خسارت یا زیان رسانی به سازمان به همراه عدم ایجاد مزاحمت برای همکاران و سازمان که شامل؛ اجتناب از گله، شکایت و سرزنش دیگران بابت چیزهای کم اهمیّت میباشد (مارکوزی و ژان[۴۸]، ۲۰۰۴).
  • اورگان رفتار شهروندی سازمانی را نوعی رفتار فردی در سازمان تعریف میکند که اثربخشی سازمانی را ارتقاء میدهد. به زعم اورگان وجوه بنیادی مطرح در رفتار شهروندی سازمانی شامل زمینههای ذیل است؛

    • رفتاری فراتر از آن چه که سازمان به طور رسمی برای کارکنان تبیین نموده است.
    • رفتاری که به صورت اختیاری و بر اساس اراده فردی میباشد.
    • رفتاری که به طور مستقیم پاداشی به دنبال نداشته و یا قرار نیست از طریق ساختار رسمی سازمانی مورد قدردانی قرار گیرد.
    • رفتاری که در موفقیت عملیات سازمان، ارزشمند و موثر است (کاسترو و همکاران، ۲۰۰۴).

    اورگان (۱۹۸۸) مقیاسی پنج بُعدی از رفتار شهروندی سازمانی ارائه داد که ساختار رفتار شهروندی سازمانی را تبیین نموده و شامل؛ آداب اجتماعی، وجدان کاری، نوع دوستی، جوانمردی و نزاکت بوده است.
    اورگان بعد از برشمردن ابعاد فوق، یادآور میشود که هر پنج بُعد رفتار شهروندی سازمانی، ممکن است هم زمان ظهور پیدا نکرده به طوری که برخی از افراد که فکر میکنیم، دارای بعد وجدان کاری هستند، ممکن است همیشه نوع دوست و فداکار نباشند و یا این که برخی از ابعاد مذکور، مانند نوع دوستی و وجدان کاری امکان دارد، تاکتیکی برای تحت فشار قرار دادن مدیران سازمان باشند. به عبارت دیگر، کارکنان سعی میکنند تا با انجام این اعمال بر روند تصمیم گیری مدیران برای ارتقاء و یا اعطای پاداش به خود، تأثیر گذار باشند. در این حالت کارکنان سازمان از «سرباز خوب» به «هنرپیشه خوب» تبدیل میشوند (کاسترو و همکاران، ۲۰۰۴).
    از بین ابعاد رفتار شهروندی سازمانی اورگان، (۱۹۸۸)، ابعاد آداب اجتماعی، وجدانکاری و نوع دوستی به عنوان رفتارهای کمک کننده فعال و مثبت مطرح میشوند در حالی که ابعادی چون؛ جوانمردی و نزاکت تحت عنوان رفتارهای اجتناب از رفتارهای زیان بخش، تلقی میشوند.
    اورگان (۱۹۸۸)، معتقد است رفتار شهروندی سازمانی قابلیت تحت تأثیر قرار دادن عملکرد سازمانی را دارد. او موارد زیر را از این دست میداند:

    • رفتار شهروندی سازمانی ممکن است همکاری و بهرهوری مدیریتی را افزایش دهد.
    • رفتار شهروندی سازمانی باعث آزاد سازی منابع برای اهداف پربارتری میگردد.
    • رفتار شهروندی سازمانی نیاز به تخصیص منابع کمیاب را برای تنها وظیفه حفظ و نگهداری کاهش میدهد.
    • رفتار شهروندی سازمانی احتمالاً هماهنگی فعالیتها را بین اعضاء تیمی و میان گروههای کاری تسهیل میکند.
    • رفتار شهروندی سازمانی ممکن است سازمانها را قادر سازد تا به وسیله خوشایندتر کردن محیط کاری، کارکنانی با کیفیت بالا را جذب و حفظ کنند.
    • رفتار شهروندی سازمانی از طریق کاهش تغییر پذیری در عملکرد واحد کاری، ثبات عملکرد سازمانی را افزایش میدهد.
    • رفتار شهروندی سازمانی ممکن است توانایی سازمان را در تطبیق با تغییرات محیطی افزایش دهد (زارع، ۱۳۸۳).

    نمودار ۲-۱) ابعاد رفتار شهروندی سازمانی از نظر اورگان (۱۹۸۸)
    از بین ابعاد رفتار شهروندی سازمانی ارگان، (۱۹۸۸)، ابعاد آداب اجتماعی، وجدان کاری و نوع دوستی به عنوان رفتارهای کمک کننده فعال و مثبت مطرح میشوند درحالی که ابعادی چون؛ جوانمردی و نزاکت تحت عنوان رفتارهای اجتناب از رفتارهای زیان بخش، تلقی میشوند.
    رفتارشهروندی سازمانی
    رفتارهای اجتناب از رفتار زیان بخش
    رفتارهای کمک کننده فعال ومثبت
    نزاکت
    جوانمردی
    نوع دوستی
    وجدان کاری
    آداب اجتماعی
    نمودار ۲-۲) ابعاد رفتار شهروندی سازمانی از دید اورگان بر اساس نوع رفتار (۱۹۸۸)

    ۲-۴-۶-۴) دیدگاه اسمیت در رفتار شهروندی سازمانی

    اسمیت و همکاران[۴۹] (۲۰۰۵) معتقدند؛ رفتارهای خودانگیخته میتوانند از استانداردهای سازمانی فراتر رفته و بالاتر از هنجارهایی چون؛ مکانیسمهای پاداش و تنبیه به سازمان و افراد در جهت دستیابی به منافع کمک کنند. به زعم اسمیت، این نوع از رفتارها که در شرح شغل کارکنان تعریف نشدهاند را میتوان، رفتارهای شهروندی سازمانی نامید. اسمیت در تعریف دیگری (به نقل از نعامی و شکرکن، ۱۳۸۵)، رفتار شهروندی سازمانی را نوعی رفتار تعریف میکند که جزو وظایف رسمی کارکنان محسوب نشده اما برای سازمان مطلوب میباشند، وقت شناسی، کمک به همکاران، داوطلب شدن برای انجام کارها، ارائه پیشنهادهای ابتکاری برای پیشرفت کار و تلف نکردن وقت از جمله مصادیق رفتارهای مذکور می باشند.

    دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است