بررسی موانع جلب مشارکت صاحبان مشاغل آلاینده در خصوص انتقال این مشاغل به …

مروری پیشینه تحقیق

لزوم ارائه راهکار برای رفع آلوگی های ناشی از مشاغل آلاینده

با توجه به اینکه این مشاغل هر یک حلقه های زنجیره تامین نیازها مردمند و پیامد طبیعی عرضه و تقاضا هستند، لذا تجربه نشان داده است راهکارهای مقطعی و برخورد های قهری هرچند مشکل را در نقطه ای و برای مدت کوتاهی حل می کند، اما پساز مدت کوتاهی شاهد بروز مشکل در نقطه دیگری خواهیم بود. به عنوان مثال سازمان های مسئول در برخی کلان شهرها در مراحلی اقدام به پلمپ واحدهای آلاینده سطح شهر کرده بود اما به دلیل نبود جا و مکان مشخص و اعتراض و نارضایتی صاحبان اصناف، کارگاهها کار خود را از سر می گرفتند.
از طرفی باید توجه داشت که توانایی مالی صاحبان مشاغل آلاینده و مزاحم محدود و ناچیز می باشد و اکثر واحد ها توانایی لازم جهت انتقال سریع به مجتمع های صنفی و یا شهرکهای صنعتی را ندارند. لذا هر گونه طرح و برنامه جامع جهت ساماندهی مشاغل مزاحم مستلزم در نظر گرفتن منافع کوتاه مدت و بلند مدت صاحبان اصناف و بستر سازی جهت مشارکت آنها می باشد(تهران, ۱۳۶۷).
بر اساس مشکلات فوق در امر انتقال واحدهای تولیدی، تا حد ممکن باید به دنبال بهینه کردن وضعیت این مشاغل جهت کاهش آلودگی ها و سایر معضلات بود تا امکان ادامه فعالیت آنها میسر گردد که خود نیازمند برنامه ریزی مفصل و تعیین شاخص ها و معیارهای ارزیابی دقیق می باشد.
فعالیت های صنعتی، از یکسو به طور مستقیم و غیر مستقیم با حیات شهر و توسعه شهری لازمه دارد و از سوی دیگر، باعث تغییرات وسیعی در شرایط محیط زیست و محیط اجتماعی شهر می شود. امروزه این اصل، مورد پذیرش عموم قرار گرفته که حذف و طرد کامل صنایع از شهر نه کاری درست و نه حتی عملی است- اما از طرف دیگر، استقرار صنایع به گونه ای داخل حاشیه و بیرون شهر لازم به نظر می رسد که علاوه بر تأمین نیازهای شهروندان، کمترین آسیب و زیان را برای شهر و شهروندان در بر داشته باشد(نظامی, ۱۳۸۵).

مطالعات انجام شده در دنیا

کوررا،۱۹۹۰
همزمان با افزایش جمعیت و ورود مظاهر مدرنیسم به کشور، شهرها همچنان به رشد بی رویه وغیر اصولی ادامه دادند. ۶۰ درصد مردم جهان در سکونتگاه های شهری زندگی می کنند، در حالی که بیشترین میزان انواع آلودگی ها در نتیجه ی فعالیت های مختلف شهری ایجاد می شود
پیراشا،۲۰۰۳
در بحث مشاغل مزاحم و آلا ینده ی شهری، بیشتر با صنایع و خدماتی روبرو هستیم که شهر به تولیدات و خدمات آنها نیاز دارد، اما به جهت استقرار نامناسب و مکان یابی نسنجیده، مزاحم تلقی می گردند. آلاینده های محیط های شهری، اکوسیستمها را در سطوح محلی، منطقه ای، ملی و جهانی تحت تأثیر قرار داده اند، از آلود گی فضاهای شهری گرفته تا بارش بارا ن های اسیدی و تغییرات اقلیمی در سطح جهانی.
براسل،۱۹۹۰
مناطق شهری به عنوان کانون های جمعیتی و فعالیت های اقتصادی، با تمرکز بالای واحدهای آلاینده ی محیط مواجه شده اند. سلامت شهروندان توسط این آلا ینده ها مورد تهدید جدی قرار گرفته است. به علاوه، محیط طبیعی، محیط فیزیکی و ساختمان ها نیز تحت تأثیر آثار سوء و آسیب های ناشی از انواع آلودگی ها قرار دارند. سه منبع آلاینده که بیشترین میزان آلودگی از آنها ناشی می شود عبارتند از : واحدهای صنعتی و سایل نقلیه، و سوخت های فسیلی که برای تولید گرما یا الکتریسیته به کار می روند. سهم واحدهای شغلی صنعتی در میزان آلودگی هوا از شهری به شهر دیگر متفاوت است که به میزان تمرکز و نوع صنعت غالب نطقه بستگی دارد. مسائل و مشکلات محیط های شهری در رابطه با انواع آلودگی و مزاحمت، عمدتاً به دو عامل مربوط می شود: الف) تمرکز و تراکم بیش از حد واحدهای تولیدی، صنعتی وخدماتی در شهرها ب ) توزیع فضایی انواع واحدهای شغلی در نواحی شهری.
مک گریوی،۲۰۰۳
برخی از مواد شیمیایی تو لید شده توسط کارگاه های تو لیدی، خدماتی و صنعتی، فاقد بو و غیر قابل رویت هستند. جریان یافتن این مواد در محیط های شهری، خطرات بالقوه ی زیادی را به همراه دارد؛ لذا استعمال این مواد در واحدهای شغلی، مستلزم رعایت قوانین زیست محیطی و مسائل بهداشتی است.
دایویس،۲۰۰۰
استقرار واحدهای شغلی مزاحم و آلاینده درشهرها به ویژه در جوار مناطق مسکونی، باعث به وجود آمدن وضعیت بحرا نی شده است که انتقال آنها به اراضی پیرامون شهرها می تواند راهکار مناسبی باشد. موقعیت مکانی نامناسب مشاغل مزاحم در شهرهای بزرگ، زندگی شهروندان را با مشکل مواجه ساخته است که این معضل، در مناطق مسکو نی عوارض حادتری به دنبال داشته است. زیرا، انواع آلاینده های ایجاد شده توسط آنها مستقیماً سلامت و آرامش شهروندان را تهدید می کند. لذا ساماندهی مناسب این مشاغل، بسیار ضروری است.
لینچ، ۱۳۸۱
محیطی سکونتگاه خوب تلقی می شود که سلامت و بهزیستی افراد و بقاء موجودات زنده را تأمین کند.
اتحادیه اروپا،۲۰۰۷
در واکنش به چالش هایی که شهرهای اروپایی با آنها مواجهند، توسعه ی استراتژی های ارتقاء کیفی محیط زیست شهری مورد توجه ویژه قرار گرفته است. عمده ترین اهداف این استراتژ ی ها عبارتنداز کنترل آلاینده های محیطی برای حفظ سلامتی انسان ها، حفظ محیط زیست و توسعه ی پایدار شهری. در اروپا قوانین ویژه ای برای کاستن از میزان آلودگی هوا قبل از سال ۱۹۷۰ ارائه گردید. درحال حاضر، این قوا نین بر کاهش میزان آلودگی ناشی از مهمترین آلاینده ها مانند وسایل نقلیه، کارخانه ها و کارگاه ها متمرکز شده اند. دراین قوا نین همچنین بر لزوم تدوین استانداردهای مربوط به کیفیت هوا تأکید شده است. شایان ذکر است که مقامات محلی معمولاً بیشترین نقش را در به کارگیری این استانداردها دارند
آژانس حفاظت از محیط زیست آمریکا،۲۰۰۸
در ایالات متحده امر یکا نیز در سال ۹۸، تدوین برنامه ای جامع برای مقابله با آلودگی های شیمیایی ناشی از فعالیت کارگاه ها و کارخانه های صنعتی در دستور کار قرار گرفت. دراین برنامه بر رعایت مسائل زیست محیطی در فرایند مکا نیابی، احداث و بهره برداری از واحدهای صنعتی تأکید شده است
سازمان بهداشت جهانی،۲۰۰۰
منابع آلاینده ی هوا در محیط های شهری، میزان ابتلا به بیماری های تنفسی را شدیداً افزایش می دهند.

حتما بخوانید :
مقاله علمی با منبع : بررسی رابطه بین اعتماد سازمانی، انتقال دانش، خلق دانش و نوآوری سازمانی (مطالعه موردی ...

مطالعات انجام شده در ایران

صرامی، ۱۳۷۲ و ۱۳۷۹
مشکلات ناشی از مشاغل مزاحم، مدتهاست که گریبانگیر نظام مدیریتی بسیاری از شهرها و به ویژه کلان شهرها شده است؛ مشاغلی که نوع فعالیت و مهم تر از آن، موقعیت و نحوه ی مدیریت آنها عامل ایجاد آلودگی و مزاحمت می باشد . لذا ساماندهی مناسب مشاغل مزاحم، امری مهم در مد یریت شهری می باشد . هدف مدیریت شهری پدیدآوردن شهری سالم می باشد که نشانه های آن عبارتند از: فضای تمیز، محیط زیست پایدار، داشتن جامعه ای منسجم، مشارکت بالای مردم، برآوردن نیازهای اساسی، تأمین حداقل سطح مشاغل مزاحم، شامل مشاغل ثابتی است که به مدت بیش از یک ماه و حتی تا چندین سال متمادی در یک مکان در داخل شهر مستقر شده اند؛ البته با مشاغل کاذب و غیر رسمی از نظر نوع و عملکرد متفاوت می باشند. بدین صورت که در بحث مشاغل کاذب و غیر رسمی با پیشه هایی رو برو هستیم که عملاً شغل محسوب نمی شوند.
صالحی ۱۳۷۹
فعالیت های صنعتی به طور مستقیم و غیرمستقیم ارتباط ضروری و تنگاتنگ با حیات شهر و توسعه ی شهری دارند. از این نظر، این اصل مورد پذیرش قرار گرفته است که حذف و طرد کامل صنایع از شهر، امر ی نادرست و غیر عملی است. اما از طرف دیگر لازم است صنایع به گونه ای در حاشیه، داخل و خارج از شهر مستقر شوند که کمترین آسیب و زیان را برای شهر و شهروندان در بر داشته باشند. این امر ضرورت مکانیابی مناسب و ساماندهی واحدهای شغلی مزاحم را مطرح می سازد. امروزه، ساماندهی شهری در مقابله با روند نا بهنجار توسعه ی شهری، ضروری و اجتناب ناپذیر تلقی می شود .
رهنمایی و شاه حسینی،۱۳۸۳
طرح های سامانده دو دسته اند: ساماندهی فیزیکی و ساماندهی عملکردی. در طرح ساماندهی عملکردی، بیشتر به مطلوب کردن شرایط و وضعیت عملکردی فضاهای شهری توجه می شود که ساماندهی عملکردی ناشی از همجواری های نامتجانس و ناسازگار با یکدیگر، یکی از انواع آن است.
سلطانی، ۱۳۷۱
تنها از طریق مکانیابی مناسب برای کاربری ها، تنظیم کاربری های هماهنگ و سازگار در یک فضا و جداسازی کاربری های معارض از یکدیگر می توان از بروز مسائل زیست محیطی جلوگیری کرد.
مهندسین مشاور فرنهاد، ۱۳۸۱
فرایند مکانیابی و ساماندهی صنایع و خدمات شهری، پدیده ای چند بعدی است که عوامل و متغیرهای متعدد در آن دخالت دارند.
مهمترین این عوامل عبارتند از : عوامل تکنولوژیک، عوامل اقتصادی- اجتماعی، عوامل زیست محیطی و عوامل کالبدی- فضایی. نکته ی مهم از نظر برنامه ریزی و طراحی شهری این است که فرایند مکانیابی و ساماندهی صنایع و خدمات در شهر، خصلت مکانی- فضایی دارد.
سعیدینیا ۱۳۸۷
هسته ی اصلی برنامه ریزی شهری، ساماندهی مکانی و فضایی فعالیت ها و عملکردهای شهری بر اساس خواسته ها و نیازهای جامعه ی شهری است.

روش شناسی تحقیق

روش تحقیق

پژوهش حاضر از نوع تحلیلی و علی است، همچنین می توان پژوهش حاضر را یک تحقیق پیمایشی دانست که در آن با استفاده از پرسشنامه اطلاعات مورد نظر جمع آوری و سپس نتایج از آن اتخاذ می گردد و اطلاعات مورد نیاز آن از طریق مطالعات کتابخانه ای و پیمایش میدانی، گردآوری شده است. بدین تر تیب که کلیه‌ی واحدهای شغلی مورد بازدید قرار گرفته و انواع آلودگی ها و مزاحم های ناشی از آنها به تفکیک مشخص شده است . مراحل انجام این روش به ترتیب عبارتند از :