پایان نامه ها

پایان نامه رایگان با موضوع صنعت گردشگری، گردشگری ایران، توسعه گردشگری

دانلود پایان نامه

عنوان پیشفرض گسترش و رشد صنعت گردشگری به حساب میآید، آیا خود این صنعت نیز میتوانست به باز شدن گرههای ارتباطی و سیاسی ایران با کشورهای دنیا منجر شود (فلوندرز، 2006).
مطالعه اقتصاد گردشگری ایران نشان میدهد که تأثیر کلی این صنعت بر اقتصاد ایران در مقایسه با سایر بخشهای اقتصادی همچنان رقم بسیار پایینی را به خود اختصاص داده است؛ برای مثال، صنعت گردشگری تنها 3/3 از کل اشتغال در ایران در GDP را ازآن خود کرده است. در حالی که درآمد دولت از آن، به اندازه 15/0 از درآمد کل کشور است (ایتو، 2007). اگر چه آمار بسیار دقیقی از تمرکز درآمد گردشگری کشور ایران در دست نیست، اما با مطالعه روندهای گذشته میتوان گفت تمرکز اصلی آن بیشتر به شهرهای تهران، اصفهان، مشهد، شیراز و یزد بر میگردد. به طور کلی، صنعت گردشگری در مسیر خود در راه توسعه و پیشرفت قرار دارد. هر چند در این راه با چالشهای بسیار عمیقی مواجه است که پیشتر بدانها اشاره گردید. همانطور که بارها گفته شد، ثبات سیاسی نقش اساسی در گسترش این صنعت بازی میکند و نباید فراموش کرد که حتی اگر تمامی جاذبههای جهان در ایران باشد، بدون ثبات سیاسی و صلح پایدار نمیتوان گردشگران را به کشور خود جذب کرد. برنامه جامع گردشگری در راستای محقق ساختن و آزمودن جایگاه حال حاضر این صنعت میباشد. از دیدگاه میان رشتهای، همانطور که بسیاری از مؤلفان اشاره کردهاند، پژوهشها و ارزیابی کامل منابع گردشگری ایران، امکانات، خدمات، زیرساختها، نیروی انسانی، و مؤسسات آموزش فنی و حرفهای مورد نیاز است (ایتو، 2007). خروجی این کار این خواهد بود که میراث فرهنگی و گردشگری ایران بدون شک مهمترین پتانسیل کشور ایران خواهد بود. آثار و رویدادهای تاریخی شامل آثار ثبتشده جهانی از ایران باستان تا دوره اسلامی، جاده ابریشم، تنوع جوامع قومی و روستاها، و سبک زندگی فرهنگی در دسترس به عنوان تواناییهای بالقوه ایران مطرح شدهاند. علاوه بر آثار غنی میراث فرهنگی، کشور ایران دارای سرمایههای غنی و متنوع از آثار طبیعی است. آب و هوای گوناگون، پارکهای ملی و مناطق حفاظتشده، جشمههای آب گرم و سرد، لجن درمانی و… از تواناییهای بالقوه اکوتوریسم این کشور به حساب میآید (وفاداری و کوپر، 2007).

4-3-2 گردشگری و سیاست در وضعیت کنونی ایران
صنعت گردشگری در دنیای کنونی بدون مشارکت دولت یارای وجود ندارد و این واقعیتی احتنابناپذیر است. به طور کلی، میتوان ادعا کرد که تنها دولت است که میتواند با ایجاد مرزهای سیاسی، امنیت، ثبات، ساختارهای قانونی و مالی که توسعه صنعت گردشگری نیز بدان نیازمند است، میتواند اعلان وجود کند (الیوت112، 1997).
در خصوص کشور ایران پس از خلع شاه سابق، سیاست خارجی و روابط بینالمللی نقش کلیدی در توسعه و گسترش صنعت گردشگری ایفا کرده است و اساس آن را تشکیل داده است. در این میان، شاید بتوان گفت که مهمترین مسأله تعارض اساسی بین روابط ایران و امریکا، و همینطور متحدانش میباشد که سایر مسایل را نیز تحت تأثیر خود قرار داده است؛ مسایلی که از تغییر ایدئولوژی و ارزشهای فرهنگی در داخل جامعه ایران نشأت گرفتهاند (مهدوی113، 2004).
البته در سالهای اخیر، تلاشهای بسیاری از سوی ایران برای معرفی و توضیح انقلاب اسلامی صورت گرفته است تا در نقطه مقابل تلاشهای کشورهای اروپایی و امریکا بایستد که همواره درصدد ارائه تصویری نامناسب از ایران به دنیا بودهاند. در حالت کلی میتوان چنین ادعا کرد که ایران در طی سه دهه اخیر دوران بسیار متلاطمی را پشت سر گذاشته است. انقلاب ایران در سال 1979، هشت سال جنگ تراژدیک با عراق، ناامنی کشورهای منطقه و همسایه ایران، داستان تحریمهای سازمان ملل متحد علیه ایران و شرایط سیاسی متغیر این کشور، همگی از جمله عواملی هستند که کشور و در رأس آن صنعت گردشگری ایران را تحت تأثیر قرار دادهاند. از زمان اتمام روابط بسیار خوب ایران با امریکا، تمامی تلاشها برای محدود ساختن روابط ایران با سایر کشورها نیز صورت گرفته است و این مسأله عامل اصلی اثرات منفی بر صنعت گردشگری ایران بوده است (فیاضمنش114، 2003).

مطلب مشابه :  دانلود پایان نامه ارشد دربارهرويکرد، تغيير، درماني

4-2 مروری بر پژوهشهای گذشته
با اینکه از تاریخ گردشگری به مفهوم امروزی و جدیدش کمتر از یک سده میگذرد، ولی مباحث و پژوهشهایی که طی دهههای اخیر در مورد صنعت گردشگری صورت گرفته به اندازهای بوده است که با اطمینان میتوان گفت کمتر زمینه علمی و تجاری بدین صورت توسعه و رشد روزافزون داشته است و پیشبینیهای معتبر حاکی از تبدیل شدن این پدیده به صنعت شماره یک در دهه آتی است؛ چنان که، در سال 2007 گذرنامه نزدیک به 900 میلیون نفر در سراسر دنیا مهر شده و دارندگان این گذرنامهها به عنوان مسافر بینالمللی شناخته شدهاند (حیدری چیانه، 1387).
تا کنون پژوهشهای بسیاری در مورد تصمیمات گردشگران انجام شده است، که بیشتر با محدودیتهای زمانی و مکانی در ارتباط هستند (دلارت، اتما و لیند115، 1998). بخش اعظمی از پیشینه ادبیات پژوهش حاضر به عنوان زیرمجموعهای از علوم دیگر از جمله اقتصاد، جامعهشناسی و… صورت پذیرفته است که در ادامه به تفکیک پژوهشهای داخلی و خارجی بدانها پرداخته میشود:

1-4-2 پژوهشهای داخلی
موحدی (1374) در پایاننامه کارشناسی ارشد خود با عنوان «بررسی عوامل مؤثر در عدم تمایل بخش خصوصی برای سرمایهگذاری در صنعت جهانگردی ایران» با طرح چند فرضیه پژوهش خود را انجام داده است. در یکی از فرضیات این پژوهش عنوان میشود که به نظر سرمایهگذاران بخش
خصوصی قوانین و مقررات مربوط به صنعت گردشگری تسهیلکننده نیست. دادههای پژوهش از سه طریق مصاحبه با سرمایهگزاران و مسئولین مرتبط با صنعت گردشگری، توزیع پرسشنامه در بین ایرانگردان و گردشگران، و همچنین مطالعه اسناد و مدارک جمعآوری شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که بخشی از مقررات حاکم بر این صنعت محدودکننده است و بخش دیگری که تسهیلاتی در آن در نظر گرفته شده است، ضمانت اجرایی ندارد و دستگاههای مرتبط از اجرای آن امتناع میورزند که به نوعی نقض حقوقی و قانونی محسوب میگردد. علاوه بر این، عدم تسهیلکنندگی قوانین مربوط به صنعت گردشگری به عنوان عاملی در جهت عدم تمایل بخش خصوصی برای سرمایهگزاری در این صنعت قلمداد میشود. پژوهشگر دلایل کمبود تقاضا برای گردشگری را ناشی از عوامل زیر میداند:
هزینه خدمات این صنعت در مقایسه با کیفیت آن از نظر گردشگران رضایتبخش نیست؛
تبلیغات مناسبی برای جذب و جلب گردشگران وجود ندارد؛ و
کیفیت محصولات صنایع دستی ایران برای گردشگران رضایتبخش نیست.

مرسلی (1374) در پایاننامه کارشناسی ارشد خود تحت عنوان «تخمین توابع عرضه و تقاضای توریسم خارجی در ایران» بیان میکند که فقدان تلقی مثبت نسبت به گردشگری از مشکلات جذب و توسعه گردشگری در ایران میباشد.

ناصری (1375) در پایاننامه کارشناسی ارشد خود تحت عنوان «شناسایی موانع مؤثر بر توسعه صنعت توریسم ایران و طراحی الگویی برای گسترش خوب توریست» به بررسی نظر جامعه آماری پژوهش، یعنی، گردشگران خارجی پرداخته است. وی در پژوهش خود چنین بیان میکند که عدم هماهنگی فرهنگ گردشگران برخی از کشورها با فرهنگ و ارزشهای حاکم، وجود سازمانهای موازی گردشگری و مشکلات سرمایهگذاری و صنعت تبلیغات از اهم مشکلات گردشگری کشورمان میباشد.

سلیمی (1376) در پایاننامه کارشناسی ارشد خود با عنوان «بررسی موانع فکری، اجتماعی و فرهنگی گسترش توریسم در ایران از دیدگاه جامعهشناسی» به بررسی موانع موجود از دیدگاه جامعهشناختی پرداخته است. جامعه آماری مورد نظر این پژوهش گردشگران خارجی بوده است.

خانی (1389) در پایاننامه کارشناسی ارشد خود تحت عنوان «موانع فرهنگی توسعه گردشگری ایران» سعی کرده است تا با توجه به تعریف تایلور116 از فرهنگ117، به این مسأله بپردازد که آیا در افکار و اعتقادات، قوانین و مقررات و آداب و رسوم ایران موانعی بر سر راه توسعه گردشگری ایران وجود دارد یا خیر؟ این پژوهش از نوع توصیفی پیمایشی بوده و نتایج تجزیه و تحلیل متغیرهای مختلف برای فرضیات ضوابط و قوانین اسلامی، باورها و اعتقادات مذهبی، و آداب و رسوم مورد تأیید قرار گرفت و به عنوان مانعی برای توسعه گردشگری ایران شناخته شد. اما نتایج آماری، افکار عمومی را به عنوان یک مانع تأیید نکرد.

مطلب مشابه :  پایان نامه ارشد رایگان دربارهقابلیت اعتماد، ارزیابی عملکرد، اصطلاح شناسی

وی چنین بحث میکند که چارچوب فرهنگی کشور، اعتقادات مذهبی و قوانین صنعت، ورود گردشگران به کشور را مشروط میسازد؛ بدین معنا که، گردشگران ورودی به کشور، به ویژه زنان گردشگر در بدو ورود باید خود را از نظر ظاهری و رفتاری با ضوابطی وفق دهند که در دستورات و اعتقادات مذهبی ما از جایگاه مهمی برخوردار است. ضوابط و قواعدی که امکان دارد برای فرد گردشگر به مثابه نوعی از قیود تلقی شود؛ زیرا، در هنجارها و ارزشهای فرهنگی وی چندان محدودیتی وجود ندارد. از طرف دیگر، معمولاً بسیاری از کشورهای جهان فاقد چنین محدودیتهایی هستند و گردشگران خارجی کمتر با فلسفه و نحوه ایفای نقش در این ارتباط آشنایی دارند. لذا ممکن است با برخی قیود و محدودیتها مواجه شوند؛ چرا که، گردشگران واقعی، به ویژه نوعی که برای میزبان سودآور تلقی میگردند، تعطیلات سالانه خود را وقف گردشگری مینمایند. آنان در چنین مواقعی مایلند تا به قیود کمتری گردن نهند و الزام ایشان (حداقل در بین گروههایی از گردشگران) به پذیرش ضوابط در بدو ورود، به ویژه اگر این ضوابط برایشان نامأنوس باشد، سبب کاهش تمایل ایشان به سفر میشود. در پایان، پژوهشگر پیشنهاداتی نظیر تدوین برنامه جامع گردشگری، بررسی بازار گردشگری، بررسی استانداردهای جهانی در زمینه خدمات گردشگری، اتخاذ شیوههای تبلیغاتی مؤثر، بازنگری و تدوین مقررات موجود، افزایش سقف اعتبارات اعطایی برای سرمایهگذاری و آماده نمودن مراکز گردشگری و جاذبههای فرهنگی ـ تاریخی کشور برای بازدید گردشگران را ارائه داده است.
2-3-2 پژوهشهای خارجی
گودیل و ویت (1989) طبقهبندیهای ارائه شده برای انواع مشارکت را به دو بخش تقسیم کردهاند:
تقسیم مشارکت بر اساس نوع محدودیت:
الف) عدم مشارکت به دلیل وجود محدودیتهای داخلی، در حالی که فرد مایل است مشارکت کند (مانند مهارتها، تواناییها یا فرصتها)
ب) عدم مشارکت به دلیل وجود محدودیتهای خارجی؛ در حالی که فرد مایل است مشارکت کند (مانند نبود امکانات یا برنامهها)
ج) عدم مشارکت به دلیل عدم علاقه
تقسیم مشارکت بر اساس نوع مشارکتکننده:
الف) مشارکتکنندگانی که علیرغم علاقهشان نمیتوانند فراوانی یا شدت مشارکت خود را افزایش دهند
ب) افرادی که در گذشته مشارکت داشتهاند، اما فعالیت را ادامه ندادهاند
ج) افرادی که مشارکت دارند، اما نمیتوانند به سطح مطلوب رضایت یا لذت از مشارکت برسند (گودیل و ویت، 1989).

جکسون (1991) انواع محدودیتها را به شکل زیر طبقهبندی کرده است:
بر اساس سطح مشارکت در فعالیت: محدودیتهای شروع یک فعالیت فراغتی جدید، محدودیتهایی که باعث کاهش یا ادامه ندادن فعالیت
ی فراغتی میشوند؛
بر اساس داخلی یا خارجی بودن محدودیتها: برای مثال محدودیتهای انگیزشی در برابر محدودیتهای فیزیکی، محدودیتهای مطلق در برابر محدودیتهای نسبی، محدودیتهایی که فعالیت را محدود میکنند در مقابل محدودیتهایی که فعالیت را غیرممکن میسازند و محدودیتهای دائمی در برابر محدودیتهای موقتی (جکسون، 1991).

بر اساس گفته جکسون و اسکات (1999) طبقهبندی محدودیتها به شیوههای مختلفی انجام شده است. علیرغم تنوع روشهای استفاده شده، نتایج مشترک زیادی داشتهاند. تشابه در نتایج این را میرساند که محدودیتهای ثابت و معناداری وجود دارند، بدون اینکه به شرایط خاص یک پژوهش خاص یا ماهیت نمونه آن بستگی داشته باشد (جکسون و اسکات، 1999).

هر چند پژوهشگران بیان کردهاند که این طبقهبندیها میتوانند پدیده علاقه به مشارکت را توصیف کنند، اما نمیتوانند وقوع آن را توضیح دهند. لذا تحلیل مکانیزم داخلی محدودیتها و این که چگونه محدودیتهای مختلف در کنار هم بر مشارکت افراد اثر میگذارند، مورد توجه قرار گرفت. از اینرو پژوهشگران محدودیتها را به صورتی

دیدگاهتان را بنویسید