پایان نامه ها

پایان نامه درباره سرمایه فکری، ارزش بازار، منابع انسانی، ارزش دفتری

کرد.
2001
موسسه بروکینگ
گزارش خود درباره “ثروت نامشهود” را منتشر کرد.

2-3 بخش دوم : دلایل اندازه گیری سرمایه فکری
ایجاد شکاف بین ارزش دفتری و ارزش بازار شرکت ها و اینکه آیا بازار سرمايه تحت تاثیر سرمایه فکری قرار دارد، موجب انجام تحقیقات گسترده ای توسط محققان و پژوهشگران مختلف شد. بسیاری از این تحقیقات تاکید می کنند که ارزش بازار شرکت ها به وسیله سرمایه به کار گرفته شده و سرمایه فکری که شامل سرمایه انسانی و سرمایه ساختاری می باشد، افزایش می یابد. (بونتیس 1999، پالیک522000)
تاکید به اندازه گیری سرمایه فکری باعث به وجود آمدن مباحثی شد، مانند:
“چگونه سرمایه فکری اندازه گیری می شود” (لو53 2001)
“آنچه شما اندازه گیری می کنید می توانید مدیریت کنید و آنچه می خواهید مدیریت کنید باید اندازه گیری کنید” (روس 1997)
“به منظور مدیریت ارزش ایجاد شده باید آن را اندازه گیری کنیم” (پالیک 2000)
بسیاری از دانشگاهیان و محققان بر این باورند که ارزش درست شرکت ها زمانی مشخص می شود که سرمایه فکری به حساب گرفته شود. آنها استدلال می کنند که منابعی مانند الگوها، دانش به کار گرفته شده، دسترسی به بازار و فرایندها، گروهي از دارایی های شرکت می باشند که باید در ترازنامه لحاظ شوند. (هاروی54 و لاش551992) اگرچه شناسایی و اندازه گیری سرمایه فکری بسیار مفید می باشد اما نباید از مشکلات و هزینه های آن غافل بود.
مار و همکاران (2003) پنج دلیل عمده برای اندازه گیری سرمایه فکری بیان می کنند :
1- اندازه گیری سرمایه فکری در تدوین راهبرد تجاری به سازمان کمک می کند. با شناسایی و بهره برداری از سرمایه فکری،سازمان می تواند از مزیت رقابتی برخوردار شود.
2- اندازه گیری سرمایه فکری موجب توسعه شاخص های عملکرد موثر بر ارزیابی راهبرد سازمان می شود.
3- اندازه گیری سرمایه فکری برای تعیین میزان مبالغ قابل پرداخت در ترکیب های تجاری توسط واحد سرمایه گزار بسیار ضروری و سودمند می باشد.
4- اندازه گیری سرمایه فکری را می توان به طرح های پاداش سازمان ربط داد.
5- اندازه گیری سرمایه فکری در راستای گزارشگری دارایی های فکری در تملک سازمان می باشد، یعنی برای گزارشگری سرمایه فکری سازمان ها، ابتدا باید آن را اندازه گیری کرد.
از بحث های مربوط به حسابداری منابع انسانی در دهه ی 70 تا به امروز روشهای متعدد و گوناگونی برای اندازه گیری سرمایه فکری ایجاد شده و توسعه پیدا کرده است. از جمله ادوینسون و مالون (1997) لیستی از روش های اندازه گیری سرمایه فکری تهیه کردند و خود نیز بر مدل اسکاندیا تاکید کردند. كاوين56 و استایورس57 (1997) روشهایی جهت اندازه گیری سرمایه فکری در آمریکا و کانادا تهیه کردند. بونتیس، جاکوبسن58 و روس (1990) چهارچوبی برای اندازه گیری سرمایه فکری با استفاده از روش های ارزش افزوده اقتصادی59EVA کارت امتیاز متوازن60 BSC و حسابداری منابع انسانی61 HRA تهیه کردند.
بونتیس در سال 2002 بیان کرد که موضوعات فکری از جنبه های اجتماعی، روانشناسی، تکنولوژی اطلاعات، مدیریت منابع انسانی، آموزش، توسعه و تحقیقات و حسابداری قابل بررسی می باشد. بر اساس همین نظرات، بونتیس و اندریسن62(2002) تحت یک نظام طبقه بندی، روش های سرمایه فکری را به پنج دسته حسابداری اندازه گیری، عملکرد، ارزیابی، منابع انسانی و سرمایه فکری تقسیم کردند. تعدد روش های ارزیابی و اندازه گیری سرمایه فکری باعث شده است مدیران به فراخور نیاز و خصوصیات صنعت و نوع شرکت خود از مدلهای گوناگون سرمایه فکری استفاده کنند.

2-4 بخش سوم : روشهای اندازه گیری سرمایه فکری
تمام روشهاي اندازه گيري سرمايه فكري با توجه به ماهیت آنها در چهار گروه به شرح زير قابل طبقه بندي هستند :

2-4-1 روشهای مستقیم سرمايه فكري 63
اين روش ها، ارزش پولي سرمایه فكري را به وسيله شناسایي اجزای مختلف سرمایه فکری پيش بيني مي كنند .اين روش ها بر شناسایي اجزاء سرمایه فکری متمركز هستند.برخی از این مدل ها عبارتند از: حسابداری و هزینه یابی منابع انسانی، روش ارزشگذاری جامع، اعلامیه منابع انسانی، جستجوگر ارزش، ارزش گذاری دارایی های فکری، کارگزار فناوری.

مطلب مشابه :  منبع تحقیق دربارهكاشت،، پايان، گردآوري

2-4-2 روش های سرمایه گذاری بازار یا ارزش بازار64
در این روش ها، اختلاف بین ارزش بازار و ارزش دفتری شرکت ها به عنوان سرمایه فکری در نظر گرفته می شود. در واقع در این روشها چنین استدلال می شود که تفاوت بین ارزش بازار و ارزش دفتری مربوط به داراییهای نامشهودی می شود که در ترازنامه شرکت شناسایی نشده اند. مدل کلی به صورت زیر می باشد:
= Market Value – Book Value Intellectual Capital
اگر چه این استدلال خالی از اشکال نمی باشد و ارزش بازار شرکت تحت تاثیر عوامل گوناگون سیاسی و اقتصادی دستخوش تغییرات زیادی می شود. برخی از این مدل ها عبارتند از : ارزش بازار به ارزش دفتری، کیوی توبین و ارزش بازار تخصیص یافته سرمایه گذار.

2-4-3 روشهاي بازده دارایي ها65
در اين روش ها، سود قبل از كسر ماليات شركت در دوره مشخص محاسبه و آن را بر متوسط ارزش دارایي هاي فيزيكي در همان دوره تقسيم مي كنند، تفاوت ميان مقدار بازده دارایي هاي شركت با متوسط بازده دارایي هاي صنعت محاسبه مي شود و چنانچه مقدار تفاوت صفر يا منفي باشد، شركت داراي بازده مازاد بر متوسط صنعت نبوده و فرض مي شود كه سرمايه فكري شركت صفر است. چنانچه مقدار تفاوت مثبت باشد فرض مي شود كه شركت بازده مازاد بر مت
وسط صنعت دارد، در اين صورت مقدار تفاوت مزبور در متوسط ارزش دارایي هاي فيزيكي شركت در همان دوره ضرب مي شود تا متوسط مازاد سود ساليانه معين گردد. به وسيله تقسيم اين مازاد سود ساليانه بر متوسط هزينه سرمايه شركت، تخميني از ارزش سرمايه فكري شركت حاصل خواهد شد. تعدادی از این روشها عبارتند از: ارزش افزوده اقتصادی، ارزش نامشهود محاسبه شده و درآمد سرمایه دانش.

2-4-4 روشهاي كارت امتيازي 66
در اين روش ها، اجزای مختلف دارایي هاي نامشهود يا سرمايه فكري شناسایي شده و براي آنها شاخص هایي تهيه شده و در كارت هاي امتيازي گزارش مي شوند و به صورت نمودار نیز به نمايش در مي آيند. روشهاي كارت امتيازي شبيه به روش هاي مستقیم اندازه گیری سرمايه فكري هستند با اين تفاوت كه در اين روش ها هيچ گونه تخميني از ارزش پولی دارایي هاي نامشهود صورت نمي گيرد. برخی از این روش ها عبارتند از: کارت امتیازی متوازن، هوش سرمایه انسانی، هدایت کننده اسکاندیا، شاخص سرمایه فکری، خطوط راهنمای مریتوم، رویکرد ارزش کل نگر و خطوط راهنمای دانمارک.

2-4-5 مدلهای اندازه گیری ارائه شده توسط محققان
تفاوت كليدي بين مدلهاي مختلف اندازه گيري سرمايه فكري مربوط به اولويتي می شود كه هر يك از آنها برای اندازه گيري سرمايه انساني وسرمایه اجتماعي داخلي و خارجي قائل می شوند. برخي از اين مدلها بر سرمايه مشتري تاكيد می كنند در حالي كه برخي ديگر بر سرمايه انساني درون سازمانی توجه مي نمايند. در زمینه اندازه گیری سرمایه فکری، مدل های مختلفی توسط محققان ارائه شده است که عبارتند از:

2-4-5-1 كيو توبين67
روش كيوي توبين، توسط جيمز توبين برنده نوبل اقتصاد ارائه شد. اين نسبت، ارتباط بين ارزش بازار و ارزش جايگزيني شركت (هزينه جايگزيني دارایيهاي آن شركت) را اندازه گيري مي كند. به صورت نظری در بلند مدت اين نسبت به سمت واحد ميل مي كند، اما در میان مدت اين نسبت با عدد يك متفاوت می باشد. براي نمونه، شركت هاي نرم افزاري كه به ميزان زيادي از سرمايه فكري بهره مي جويند نسبتي در حدود هفت يا بالاتر دارند در حالي كه شركت هاي با سرمايه فيزيكي زياد نسبتي در حدود يك دارند. نسبت كيوي توبين در اصل بسيار شبيه به نسبت بازار به ارزش دفتری مي باشد با اين تفاوت كه کیوی توبين در هنگام محاسبه، هزينه جايگزيني دارایي هاي فيزيكي را به جاي ارزش دفتري دارایيهاي فيزيكي به كار مي گيرد و نسبت به دست آمده به اين شكل بكار مي رود كه چنانچه نسبت كيوي شركت، بزرگتر از مقدار واحد و نيز بزرگتر از مقدار كيوي رقابتي باشد، شركت مزبور توانایي كسب سود بيشتر از شركت هاي مشابه را داراست.(توبین، 1978)
2-4-5-2 حسابداري منابع انساني68
حسابداري منابع انساني يكي از روشهاي مهم قديمي است كه به دهه 60 و 70 ميلادي بر مي گردد. اين روش شباهت هایی با مفهوم سرمايه فكري و نيز اندازه گيري آن دارد. حسابداري منابع انساني از اقدامات پيشگام در حوزه سرمايه فكري است كه حاوي برخي روشها برای محاسبه ارزش منابع انساني است. ولي به نظر مي رسد كه اين روش ها هيچ اثري بر عملكرد شركت ندارند و اين يكي از نقاط منفي اين روشهاست. بنا بر تعريف فلم هولتز (1985)، حسابداري منابع انساني شامل اندازه گيري هزينه هاي متحمل شده توسط شرکت ها و سازمانها هنگام كارمنديابي، گزينش، آموزش و توسعه می باشد. (فلم هولتز69، 1985).
2-4-5-3 ترازنامه نامشهود70
روش ترازنامه نامشهود جزو روشهای مبتنی بر ارزش بازار می باشد که توسط سويبي در سوئد معرفي گرديد. (سویبی، 1989) سويبي درآن زمان نسبت به ناتواني سيستم هاي حسابداي سنتي برای تدارك اطلاعات مناسب براي ارزشگذاري دارایی های نامشهود واكنش نشان داد و چهارچوبي را برای گزارشگری دارایيهاي نامشهود تدوین کرد كه ترازنامه نامشهود نام داشت. هدف كتابي كه تحت همين موضوع به چاپ رسيد، نمايش روشي عملي برای گزارشگری منافع نيروي انساني بود كه مهمترين منبع و نخستين مولد درآمد دانش فني است. 35 شاخص غيرمالي به منظور كامل كردن گزارش مالي با اطلاعات مرتبط به كاركنان از قبيل پايداري، دانش، توانایي اثربخشي، توان ايجاد درآمد پيشنهاد گرديد. در ترازنامه نامشهود، تفاوت بين ارزش بازار سهام شركت و ارزش دفتري خالص آن به وسيله سه طبقه به هم وابسته از سرمايه ها با عنوان سرمايه انساني، سرمايه سازماني و سرمايه مشتري توضيح داده مي شود. اين سه طبقه از سرمايه ها كه براي اولين بار در كتاب مزبور به چاپ رسيد به استانداردي غير رسمي تبديل گرديد. (رایلندر71 و همکاران، 2000)
2-4-5-4 كارت امتياز متوازن72
اين روش که توسط كاپلان73 و نورتون74 (1992) ابداع شد اهداف بلندمدت و كوتاه مدت، شاخص هاي مالي و غير مالي و نيز جنبه هاي داخلي و خارجي سازمان را متعادل می نمايد. (نورتون و کاپلان، 1992) بطور كلي چهار منظر مشتري، مالي، فرآيندهاي داخلي و نيز يادگيري و رشد برای تبدیل استراتژی ها و راهبردهای شرکت به معيارهاي واقعي بكار گرفته مي شوند و همراه با هر منظر، اهداف، شاخص ها، معيارها و مقدمات مورد نياز مورد توجه قرار می گیرند. همچنين ارتباط بين هر يك از اين جنبه هاي چهارگانه بايد درنظر گرفته شود. در مقايسه با حسابداري سنتي، كارت امتياز متوازن كانون توجه را از سوي شاخص هاي مالي به جهتی تغيير داده است كه سه اندازه كليدي موفقيت نامشهود را در برگيرند. اين ها تقريباً معادل با سه بخش سرمايه فكري هستند كه سرمايه انساني (دانش و تجربه افراد)، سرمايه ساختاري (دانش نهف
ته در سيستمها و فرآيندهاي سازمان) و سرمايه مشتري (ارتباطات مشتري) نام دارند. بر اين اساس، جنبه هاي ياد شده مي توانند بطور مناسب برای ارزيابي شرايط موجود مديريت دانش و ارزيابي آن تطبيق داده شوند. (بوز75، 2004)
2-4-5-5 هوش سرمايه انساني76
فيتز-انز77 (1994) روش هوش سرمايه انساني را بدين نحو تدوین کرد كه مجموعه اي از شاخص هاي سرمايه انساني جمع آوري شده را از طريق پايگاه داده، الگو برداري نمود. بنا به عقيده فيتز-انز، زماني كه هزينه نيروي انساني بالغ بر 40 درصد از هزينه سازمانها را شامل مي شود، اندازه گيري سرمايه انساني امري ضروري است .او مدعي است كه وظایف بخش منابع انساني در سازمان بايد فراتر از مواردي نظير جذب، آموزش و جبران خدمات باشد. منابع انساني بايد به عنوان شريك راهبردی در موضوعات اساسي و زيربنایي مشاركت نمايد. در زماني كه دانش به عنصر جدي در موفقيت اقتصادي تبديل شده

مطلب مشابه :  دانلود تحقیق با موضوعایالات متحده، بررسی تطبیقی، قوانین داخلی، کنوانسیون های بین المللی

دیدگاهتان را بنویسید