پایان نامه های روانشناسی

پایان نامه خدمات بهداشتی-فروش پایان نامه

ی یا هیجانی که بر اثر بیماری جسمی ایجاد یا تشدید شدهاند را نیز در بر میگیرد. در سال 2005 هیأت بورد تخصصی طب آمریکا و هیأت بورد روانپزشکی و نورولوژی آمریکا بورد مجزایی را به نام بورد طب روانتنی آمریکا تصویب نمودند، که این تصمیم تأکیدی بر اهمیت این رشته است و مجدداً سبب رواج اصطلاح روانتنی میشود (سادوک وسادوک،2007).
سندرم رودهی تحریکپذیر(IBS) از جمله بیماریهای روانتنی است که با وجود شیوع بالا و هزینه های هنگفتی که بر بیماران وارد میکند (نیکول و همکاران، 2008؛ ری و تالی، 2009)، سبب شناسی آن هنوز به طور دقیق مشخص نشده است (هاریسون، 2008) و درمانی وجود ندارد که بتواند کلیهی نشانه های این سندرم را کاهش دهد(آگاه و همکاران، 1388). بنابراین، بسیاری از بیماران و پزشکان از میزان اثربخشی درمانهای دارویی رضایت ندارند. این موضوع سبب میشود که تعداد زیادی از بیماران مبتلا به سندرم رودهی تحریکپذیر درمانهای مکمل و جایگزین را جستجو کنند (تیلبرگ و همکاران، 2008). لمسدرمانی(TT) یکی از درمان های مکمل و جایگزین است که برای اولین بار در سال 1975 توسط کریگر مطرح شد (هانلی ، 2008) و با توجه به شواهد و تحقیقات موجود به عنوان یک روش درمانی برای بیماران مبتلا به سندرم رودهی تحریکپذیر مطرح میباشد.
2-2 بیماریهای دستگاه گوارش
بیماریهای گوارشی در اثر اختلالاتی در درون یا بیرون دستگاه گوارش ایجاد میشوند و دارای شدتهای گوناگونی هستند که از اختلالات همراه با علایم خفیف و بدون عوارض طولانیمدت تا آنهایی که دارای علایم مقاوم بوده و عواقب نامطلوبی دارند، متغیر است. بیماری میتواند به یک عضو محدود بوده یا با درگیری تعدادی از اعضا همراه باشد. بیماریهای گوارشی به صورت اختلالاتی در جذب مواد غذایی، دفع مواد زاید و یا فعالیتهایی که این دو اختلال را پشتیبانی میکند، روی میدهند (هاریسون، 2008).

2-2-1 طبقهبندی بیماریهای دستگاه گوارش
الف- اختلالات هضم و جذب
بیماریهای معده، روده، درخت صفراوی و پانکراس میتوانند هضم و جذب مواد غذایی را مختل کنند. حالات ترشحی بیش از حد معده، نظیر سندرم زولینگرالیسون به مخاط رودهای آسیب رسانده، فعالیت آنزیم پانکراس را مختل کرده و باعث شتاب بخشیدن عبور مواد غذایی، به علت افزایش اسید معدی میگردند. شایعترین سندرم سوء جذب رودهای کمبود لاکتاز است که باعث ایجاد اسهال به دنبال مصرف فراوردههای لبنی میشود ولی هیچ عارضهی نامطلولی برای بقا ندارد. سایر نقایص آنزیمی روده، موجب علایم مشابهی در هنگام مصرف سایر قندهای ساده میگردند. برخلاف موارد فوق، بیماری سلیاک ، رشد بیش از حد باکتریها، آنتریت عفونی و آسیب ایجاد شده در اثر پرتوتابی که عمل جذب و یا هضم را به صورت گستردهای تحت تأثیر قرار میدهد، باعث کمخونی، اختلالات الکترولیتی یا سوء هاضمه میشوند. انسداد صفراوی در اثر تنگی یا نئوپلاسم ممکن است هضم چربی را مختل نماید. اختلال در آزاد شدن آنزیمهای پانکراس در پانکراتیت مزمن یا سرطان پانکراس هضم داخل لوله گوارشی را کاهش میدهد و میتواند به سوء تغذیه شدید منجر شود.
ب- اختلالات ترشحی
برخی از بیماریهای دستگاه گوارش در اثر اختلال در تنظیم فعالیت ترشحی این دستگاه ایجاد میشوند. افزایش ترشح اسید معده در سندرم زولیگر الیسون، هیپرپلازی سلول G و برخی از بیماران مبتلا به زخم دوازدهه روی میدهد. برعکس این موارد، در افراد مبتلا به گاستریت آتروفیک یا آنمیکشنده مقدار ترشح اسید فوالعاده کم است یا وجود ندارد. بیماریهای التهابی و عفونی روده باریک و کولون موجب از دست دادن مایع از طریق اختلال در جذب و یا افزایش ترشح میگردند اما معمولاً باعث سوء تغذیه نمیشوند. حالات ترشح بیش از حد رودهای و کولونی که باعث اسهال میشوند و شیوع بیشتری دارند عبارتند از: عفونت باکتریایی یا ویروسی حاد، رشد بیش از حد باکتری در روده باریک، کولیت میکروسکوپیک ، اسهال دیابتی و سوء مصرف داروهای ملین خاص.

پ- اختلالات ترانزیت دستگاه گوارش
تغییرات ترانزیت (نقل و انتقال) روده معمولاً ثانویه به یک انسداد مکانیکی هستند. انسداد مری اغلب در اثر تنگی ناشی از اسید یا نئوپلاسم ایجاد میشود. انسداد دهانه خروجی معده در اثر بیماری زخم پپتیک و یا سرطان معده روی میدهد. شایعترین علل انسداد روده کوچک، چسپندگیها هستند، هر چند ممکن است در اثر بیماری کرون ، تنگیهای ناشی از پرتوتابی یا داروها و با احتمال کمتر در اثر بدخیمی روی دهند. شایعترین عامل انسداد کولون، سرطان کولون است، اگر چه تنگیهای التهابی در بیماران مبتلا به بیماریهای التهابی روده، به دنبال عفونتهای معین و همراه مصرف برخی داروها به وجود میآید.
تأخیر حرکت جلوبرنده نیز میتواند در اثر اختلال حرکتی دستگاه گوارش روی دهد. آشالازی با اختلال در حرکات جلوبرنده بدنه مری و شل شدن ناقص دریچه مری مشخص میگردد. گاستروپارزی عبارت است از تأخیر علامتدار تخلیه معده از غذاهای جامد یا مایع که ثانویه به اختلال حرکتی معده است. انسداد کاذب رودهای با آسیب به اعصاب رودهای یا عضلات صاف آن، باعث تأخیر قابل توجهی در ترانزیت روده باریک میشود. یبوست ناشی از ترانزیت کند، در اثر اختلال منتشر در حرکات جلوبرنده کولون ایجاد میشود. علل دیگر یبوست عبارتند از اختلالات خروجی نظیر پرولاپس رکتوم و درهم رفتگی و اختلال در شل شدن مقعد در هنگام تلاش برای دفع.
اختلالات پیشبری سریع نسبت به تأخیر در پیشبری، شیوع کمتری دارند. تخلیه سریع معده در سندرم دامپینگ ، ترشح بیش از حد اسید معده و برخی موارد در دیسپپسی کارکردی روی میدهد. تشدید الگوهای حرکتی روده یا کولون، ممکن است عامل ایجاد اسهال در سندرم رودهی تحریکپذیر باشند.

مطلب مشابه :  پایان نامه تحلیل اطلاعات

ت- اختلال در تنظیم ایمنی
بسیاری از حالات التهابی دستگاه گوارش در نتیجه تغییر در عملکردهای ایمنی دستگاه گوارش ایجاد میشوند. التهاب مخاطی در بیماری سلیاک در اثر مصرف حبوبات حاوی گلوتن ایجاد میشود. در برخی از بیماران مبتلا به حساسیت غذایی نیز تغییراتی در دستگاه ایمنی وجود دارد. کولیت اولسراتیو و بیماریکرون اختلالاتی با دلایل نامشخص هستند که به طور اولیه باعث آسیب مخاط قسمت تحتانی دستگاه گوارش میشوند. کولیت میکروسکوپیک، کولیت لنفوسیتی و کولیت کلاژنی ، ترشحات زیرمخاطی کولونی بدون تخریب قابل مشاهده در مخاط، از خود نشان میدهند. عوامل بیماریزای باکتریال، ویروسی و پرتوزایی میتوانند باعث کولیت در برخی جمعیتهای انتخابی از بیماران گردند.
ج- اختلال در جریان خون دستگاه گوارش
مناطق مختلف دستگاه گوارش در معرض خطر متفاوتی از جهت آسیب ایسکمیک ناشی از اختلال جریان خون قرار دارند. موارد نادری از گاستروپارزی در اثر انسداد شرایین سلیاک و مزانتریک فوقانی روی میدهد. موارد شایعتر، ایسکمی رودهای و کولونی هستند که به دلایل زیر ایجاد میشوند؛ آمبولیهای شریانی، خونریزی و کاهش برونده قلبی. این موارد میتوانند باعث آسیب مخاطی، خونریزی و یا حتی سوراخشدگی شوند. در برخی موارد انتروکولیت ناشی از پرتوتابی، کاهش جریان خون مخاطی دیده میشود.
ح- دژنراسیون نئوپلاسمی
تمامی نواحی دستگاه گوارش به درجات متغیری مستعد به دژنراسیون بدخیم هستند. در آمریکا سرطانها کولورکتال بسیار شایع بوده و به طور تیپیک پس از50 سالگی ظهور میکند. سرطان معده در اغلب کشورها ، به ویژه در برخی کشورهای آسیایی شایع است. سرطان مری به طور معمول در افرادی که ریفلاکس مزمن اسید یا سابقه مصرف مقادیر زیاد الکل یا تنباکو دارند، ایجاد میشود. نئوپلاسمهای روده باریک نادر هستند و همراه با سایر بیماریهای التهابی زمینهای ایجاد میشوند. سرطانهای ناحیه مقعد ممکن است در اثر عفونت یا التهاب قبلی ایجاد شوند. سرطانهای پانکراس و کیسه صفرا با درد شدید، کاهش وزن و زردی همراه هستند و پیشآگهی بدی دارند. سرطانهایکبد معمولاً در زمینه هپاتیت ویروسی مزمن یا سیروز ثانویه به علل دیگر، به وجود میآیند.
جدول 2-1 طبقهبندی اختلالات دستگاه گوارش
اختلالات هضم و جذب
اختلالات ترشحی
اختلالات ترانزیت دستگاه گوارش
اختلال در تنظیم ایمنی اختلال در جریان خون دستگاه گوارش
دژنراسیون نئوپلاسمی
اختلالات بدون ناهنجاری ارگانیک واضح
تأثیرات ژنتیک

خ- اختلالات بدون ناهنجاری ارگانیک واضح
شایعترین اختلالهای دستگاه گوارش، هیچ ناهنجاری در آزمایشهای بیوشیمیایی و ساختاری نشان نمیدهند و عبارتند از: سندرم رودهی تحریکپذیر (IBS)، سوء هاضمه عملکردی ، درد غیرقلبی قفسه سینه و سوزش سردل عملکردی . اختلالات عملکردی روده به صورت تغییر در کارکردهای حرکتی آن تظاهر پیدا میکنند و سببشناسی آنها معلوم نیست. امکان دارد افزایش پاسخهای حس احشایی به عوامل آسیبرسان، باعث ایجاد ناراحتی در این اختلالات گردد. در برخی از بیماران، نشانه ها در اثر تغییر در فرایند احساس درد در دستگاه عصبی مرکزی ایجاد میشوند. بیماران مبتلا به اختلالات کارکردی روده که دچار علایم شدیدی هستند، ممکن است در آزمونهای روانشناختی، مشکلات هیجانی واضحی از خود بروز دهند.

د- تأثیرات ژنتیک
هر چند بسیاری از بیماریهای گوارشی از عوامل محیطی به وجود میآیند، برخی بیماریهای گوارشی نیز اساس ارثی دارند. اعضای خانواده بیماران مبتلا به بیماریهای التهابی روده، استعداد ژنتیکی ایجاد این بیماریها را از خود نشان میدهند. بدخیمیهای مری و کولون در زمینه برخی بیماریهای ارثی خاص پدید میآیند. سندرمهای ژنتیکی عملکردی نادری نیز توصیف شدهاند. در بیماریهای کارکردی روده نیز زمینه ژنتیکی مشاهده شده است، هر چند ممکن است این امر بیشتر در اثر یادگیری رفتارهای بیماری در خانواده باشد تا یک عامل ارثی واقعی(هاریسون،2008). طبقهبندی اختلالات دستگاه گوارش در جدول 2-1 آورده شده است.
همانگونه که در بالا نیز ذکر شد، سندرم رودهی تحریکپذیر که در این پژوهش مورد بررسی و درمان قرار گرفت، از جمله اختلالاتی است که در طبقه اختلالات بدون ناهنجاری ارگانیک مشخص قرار دارد، در ادامه این سندرم به طور مفصل تشریح میشود.
2-3 سندرم رودهی تحریک پذیر
سندرم رودهی تحریکپذیر نوعی اختلال عملکردی دستگاه گوارش است که با تغییر اجابت مزاج و درد یا ناراحتی شکمی بدون اختلالات ساختاری قابل شناسایی مشخص میشود. این سندرم فاقد الگوریتم تشخیصی کلینیکی یا پاراکلینیکی است و تشخیص آن بر اساس رد علل عضوی، ناراحتیهای گوارشی و تطبیق علایم بیماری با معیارهای تأیید شده صورت میگیرد (هاریسون، 2008). اختلالات عملکردی دستگاه گوارش (FGID) اختلالات مزمنی هستند که با علت نامشخص، ملاک های تشخیصی سوال برانگیز، دوره های طولانی مدت و غیر قابل پیش بینی بیماری، همراهی همیشگی با اختلالات روانشناختی و تأثیرات دارویی اندک مشخص می شوند (چانگ و همکارن، 2006؛ تیلبرگ و همکاران، 2008).
دامنهی شیوع سندرم رودهی تحریکپذیر بین 1/2 تا 22% قرار دارد (نیکول و همکاران، 2008؛ ری و تالی، 2009). در ایران شیوع سندرم رودهی تحریکپذیر در تحقیقات مختلف متفاوت گزارش شده، که از جمله آنها میتوان به، قنادی و همکاران (2005)، 4/18 درصد؛ قناعی و همکاران (1385)، 6/12درصد؛ محمودی و همکاران (1382)، 2/4 درصد و سمنانی و همکاران (1385)، 6/10 درصد اشاره کرد. این مسأله نیز قابل ذکر است که شیوع این سندرم در کشورهای غربی بیشتر از کشورهای شرقی است (صولتیدهکردی و همکاران، 1388)، به گونهای که در آمریکا و آلمان حدود 12 درصد (آستیانو، 2008) و در چین و سنگاپور به ترتیب 8/. درصد و 3/2 درصد گزارش شده است. شایعترین علایم این سندرم درد شکمی مزمن همراه با تغییر در دفعات اجابت مزاج، قوام و عبور مدفوع و نفخ شکم همراه با وجود موکوس در دفع است (هاریسون، 2008). سببشناسی این سندرم به درستی شناخته نشده، اما نقش احتمالی فعالیتهای غیر طبیعی حسیحرکتی روده، عدم کارایی اعصاب مرکزی و محیطی، اختلات روانی و اضطراب، عوامل داخل مجرایی (کرید و همکاران، 2008؛ هاریسون، 2008)، ژنتیک، فاکتور های غذایی، التهاب و عفونت و عدم تعادل انتقال دهندههای عصبی مطرح می باشند ( آگاه و همکاران، 1388).
با وجود اینکه تنها 30% از بیماران جهت دریافت خدمات درمانی به مراکز تخصصی مراجعه می کنند، پژوهشها بیانگر این است که بین 4 تا 7 درصد بار کاری متخصصان گوارش مربوط به این بیماران است و به طور کلی 20 تا 25% ارجاعات به بخش تخصصی درمان را تشکیل میدهند (یل و همکاران، 2008). این مراجعات گسترده باعث تحمیل هزینه های سنگین به بیمار، مراکز ارائه دهنده خدمات بهداشتی و نظام بهداشت و سلامت جامعه میشود. برای نمونه در مطالعهای که در آمریکا صورت گرفت، هزینه سالانه مستقیم و غیرمستقیم این بیماران بالغ بر 30 میلیون دلار بودهاست (ساندلر ، 2002). این سندرم به طور وسیعی بر فعالیتهای اجتماعی بیماران تأثیر میگذارد و اغلب مطالعات انجام شده گویای این است که کیفیت زندگی این بیماران نسبت به جمعیت عمومی جامعه پایینتر است و باعث غیبتهای مکرر این بیماران از محل کار بویژه در دوره های عود بیماری میشود ( ری و همکاران، 2008 ). معیارهای تشخیصی که در حال حاضر بیشتر برای تشخیص این سندرم مورد استفاده قرار میگیرد، معیارهای Rome II و Rome III میباشد. این سندرم با وجود اینکه شایعترین اختلال عملکردی دستگاه گوارش است، یکی از ناشناخته شده ترین آنها نیز محسوب میشود، به گونهای که تا چندین سال پیش بسیاری از پزشکان این سندرم را به عنوان یک اختلال (بیماری) در نظر نمیگرفتند، بلکه آن را تظاهر جسمی فشارهای روانی میدانستند (کران و مارتین، 2002). اما با دسترسی به روش های بهتر برای بررسی حرکات مجاری گوارشی، کولون، عملکرد احشایی و ایجاد مفاهیم جدیدی دربارهی اهمیت مغز و تنظیم عملکرد روده، پیشرفت قابل توجهی در جهت درک بهتر سبب شناسی این سندرم حاصل شد. سندرم رودهی تحریک پذیر بیشتر در افراد جوان شیوع دارد و میزان شیوع آن در زنان حدود 2 تا 3 برابر مردان است (هاریسون، 2008). از جمله دلایل دخیل در درصد بالاتر شیوع این سندرم در زنان میتوان به تفاوتهای فیزیولوژیکی ارثی در هورمونهای جنسی، واکنشهای متفاوت به فشارروانی و پاسخهای التهابی و تفاوتهای فرهنگی اجتماعی در پاسخ به درد و تغییر حالات رودهای اشاره کرد (هیت،کمپر و جارت ، 2008).
با وجود شیوع بالای سندرم رودهی تحریکپذیر سبب شناسی آن به خوبی شناخته نشده و در حال حاضر درمانی که بر روی تمام علایم آن مؤثر باشد وجود ندارد. در دارو درمانی درمان اغلب بر اساس علامت غالب صورت می گیرد، برای مثال وقتی درد غالب است ضد اسپاسمها داروی انتخابی اول هستند، در بیماران با اسهال غالب لوپرامید برای کاهش نوسانات روده مفید است و بالاخره فیبرهای معمول موجود از جمله روش های پیشنهادی

مطلب مشابه :  تحقیق رایگان درباره سیستم اطلاعات مدیریت
92

دیدگاهتان را بنویسید