No category

منابع پایان نامه درمورد مصرف كننده، سود مورد انتظار، علم اقتصاد

راه غيرمجاز (شكل دوم قاچاق) تأكيد شده است. در عين حال، خروج كالاي مجاز از راه هاي غيرمجاز از كشور مقوله ديگري است كه در جاي خود قابل بررسي است.
در كشوري كه در ميان ??? كشور از لحاظ آزادي اقتصادي، رتبه ??? را كسب مي كند و در واقع از بسته ترين اقتصادهاي بسته جهان است، و نرخ تورم همين كشور بين ?? تا ?? درصد طي يك دهه گذشته در نوسان بوده است و نرخ سود بانكي آن نيز به مقتضاي ميزان تورم آن دامنه اي ?? تا ??? درصد دارد و از سوي ديگر بوروكراسي و مقررات دست و پاگير و زايد پتانسيل قابل توجهي از تاجر به لحاظ زماني و روحي طلب مي كند و در عين حال تعرفه واردات ?? تا ??? درصد در نوسان است،
آمار بالاي قاچاق در چنين كشوري، پديده عجيبي نيست و كاملا طبيعي است. اگر در چنين كشوري قوي ترين مقررات ،مجازات و تعزيرات براي تجارت غيرقانوني در نظر گرفته شود و سرتاسر مرزها را ديواري از سرباز و پاسگاههاي مرزي قرار دهيم، باز هم حاشيه سود قاچاق آنقدر بالاست كه بتواند از اين ديوار گذر كند. در اين حال، وجود يارانه هاي مختلف مستقيم و غيرمستقيم و قيمت هاي غيرواقعي، بستر جديدي براي قاچاق كالا از ايران ايجاد مي كند. حتي برخي يارانه ها كه در قالب قيمت تضميني پرداخت مي شود (گندم) ، باعث شده كشورهاي مجاور گندم خود را به ايران قاچاق كنند تا با قيمت بالاتري به فروش برسانند.
راه حل هاي مشخص
اين مسئله كه در كشور ما تقريبا راه حل تمام مشكلات اقتصادي و حتي غيراقتصادي معلوم است، مايه خشنودي است، اما در عين حال، اينكه برايند مديريت سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي در كشور ما قادر به عملي كردن اين راه حل ها براي رفع مشكلات نيست، مايه ناخشنودي را فراهم مي كند. بارها عنوان شده كه راه حل واقعي ايجاد بازار رقابتي است و اين بازار، زماني قابل ايجاد است كه يارانه ها هدفمند شود، تعرفه ها معقول شود، نرخ بهره و تورم كاهش يابد و ازهمه مهمتر ضمن كاهش تشريفات اداري، بستر قانوني براي حمايت از سرمايه گذار حاصل آيد و… اما اين پيش شرط ها در بطن خود به سادگي ممكن نيست. بنابر همين اصل معاون گمرك مي گويد: قاچاق پديده پيچيده اي است كه با تمام حوزه هاي اقتصادي قانوني، سياسي و اجتماعي و فرهنگي ارتباط تنگاتنگ دارد.
1- ريشه قاچاق كجاست؟
وجود حاشيه سود بالا عامل اصلي وجود قاچاق است. حاشيه سودي كه ريشه در خلا و ضعف هاي داخلي يك كشور در عرصه هاي مختلف دارد. بنابراين، گذشته از آنكه، وجود قاچاق در سطح ? درصد در همه كشورها وجود دارد، اما براي كاهش ?? درصد آن كه اكنون در كشور ما جاري است، بايد راههايي را جستجو كرد كه حاشيه سود را به حداقل برساند و بنابراين تاجران، استفاده از كانالهاي رسمي تجارت را بر سوء استفاده از كانالهاي غيررسمي ترجيح دهند.
2- ايجاد بازار رقابتي
نام بردن از ايجاد بازار رقابتي، چندان مشكل نيست، اما عملي كردن آن نيازمند اقدامات بسيار گسترده در حوزه هاي مختلف سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي است. بازار بيش از ?? ميليون نفري ايران و ميزان تقاضايي كه نسبت به كالاهاي مختلف در آن وجود دارد، جذابيت ويژه اي را براي توليدكنندگان خارجي به وجود آورده است. در اين ميان تنها راه براي از دست ندادن بازار داخلي، رقابت پذيركردن توليدات داخل با نمونه هاي خارجي است. بالطبع، تعرفه هاي بالايي كه دولت جهت حمايت از توليد داخل مقرر كرده است، تنها حاشيه سود قاچاقچيان را بالا برده و انگيزه قاچاق قوت بيشتري مي گيرد، بنابراين جامعه راهي ندارد جز آنكه توليدات خود را رقابت پذير كند تا نيازمند ايجاد ديوار بلند تعرفه ها براي حفظ بازار كالاهاي بي كيفيت داخلي خود نباشد. اما آيا چنين توانايي در دولت و جامعه اقتصادي ايران وجود دارد.
3- هزينه بالاي توليد در ايران
يك مقايسه ساده ميان هزينه هاي توليد و سرمايه گذاري در ايران با خارج ايران، نشان دهنده تفاوت فاحش ميان هزينه تمام شده كالاي ايراني با خارجي است.نرخ تورم ??درصدي كه به صورت رسمي اعلام شده و بهره بانكي ??درصدي براي فعاليت هاي اقتصادي كه به صورت رسمي براي تسهيلات بانك هاي دولتي مقرر شده ، براي يك كارخانه توليدي كه هزينه هاي سرمايه گذاري اوليه، مواد و دستمزدها و ساير هزينه هاي آن در خارج از ايران به ترتيب ??? ، ??? و ??? واحد است، در ايران ??? ، ??? و ??? واحد بالغ مي شود. به عبارتي، در حالي كه هزينه توليد در كشورهاي ديگر براي يك كالاي فرضي، ??? واحد هزينه مي برد، همان كالا در ايران، ??? واحد پولي هزينه خواهد داشتحال اگر توليدكننده خارجي، ?? درصد سود خود را نيز بر هزينه توليد اضافه كند، حدود ??? واحد مي شود كه باز هم ?? واحد كمتر از هزينه تمام شده توليد در ايران است كه اگر توليدكننده ايراني از سود خود هم صرف نظر كند، باز هم در رقابت دوام نمي آورد. اين فرايند، در حالي سپري مي شود كه براي توليدكننده خارجي كه در يك بازار رقابتي فعاليت مي كند و هزينه هاي خود را به حداقل رسانده ظرفيت توليد انبوه فراهم است كه ابزار ديگري براي كاهش هزينه ها و كاهش سود مورد انتظار است، در حالي كه توليدكننده داخلي از اين ظرفيت نيز نمي تواند استفاده كند. بنابراين، براي كاهش هزينه ها، لاجرم از كيفيت كالا مي كاهد و با تكيه بر رانت ها و درخواست از دولت مي خواهد كه تعرفه هاي واردات همچنان بالا بماند تا بازار كالاي بي كيفيت او همچنان در داخل حفظ شود. اين فرايند مصرف كننده ايراني را وا مي دارد تا كالاي خارجي را بر كالاي ايراني ترجيح دهد و در واقع اولين عامل بسترسازي براي رشد قاچاق در كشور ما مهيا شده است. بنابر آنچه كه معاون وزير بازرگاني وقت، عنوان مي كند، ?? درصد از كالاهاي قاچاق در كشور ما را سيگار، پارچه، لوازم خانگي و لوازم يدكي خودرو تشكيل مي دهند. اين در حالي است كه بخصوص در صنعت پارچه و لوازم خانگي، كارخانجات زيادي در كشور ما فعال هستند و به دليل ميزان بالاي قاچاق، غالب آنها در خطر ورشكستگي قرار دارند. از سوي ديگر، اكثر شركت هاي نساجي و لوازم خانگي فعال در بورس، سالهاست كه نمادشان بسته يا بدون متقاضي خريد و فروش هستند بطوري كه از ??? شركتي كه نماد آنها باز است و معامله اي بر روي سهام آنها صورت نمي گيرد، بيشتر نساجي و لوازم‌خانگي است.اين در حالي است كه فرهنگ جهيزيه در ايران، بازار بسيار مناسبي را براي خريد اشياء لوكس خانگي فراهم كرده و عملا در اختيار كالاهاي خارجي قرار داده است.
4- تك پنجره اي كردن
آمار رسمي واردات در سال ?? بيش از ?? ميليارد دلار ذكر شده است كه اگر گفته هاي معاون وزير وقت بازرگاني را بپذيريم، بايد حداقل ?? درصد از اين ميزان نيز در سال گذشته واردات به صورت قاچاق در كشور ما صورت گرفته باشد، يعني چيزي حدود ? ميليارد دلار. اين ميزان قاچاق مي توانست به ميزان قابل ملاحظه اي كاهش يابد اگر بجاي آنكه در برخي مواقع تا ?? نقطه جهت طي كردن مراحل قانوني مراجعه شود، تنها از طريق يك مركز (يك پنجره)مراحل كامل تشريفات ورودي آن انجام مي شد. مدير پروژه آسيكوداي گمرك، در اين باره اعتقاد دارد بايد قانون جامعيت لازم را داشته باشد.در حالي كه اكنون، بخشهاي مختلف داراي مقررات ويژه اي هستند كه جمع شدن همه اينها در يك پنجره ممكن نيست. بر همين اساس لايحه جديد مبارزه با قاچاق يكي از اولويت هاي خود را مقررات زدايي قرار داده است. لايحه اي كه به صورت لاك پشتي مراحل بازنگري خود را در وزارت بازرگاني مي گذراند تا به هيأت دولت و سپس مجلس جهت تصويب تقديم شود.
5- تقاضاي قاچاق
قاچاق كالا در ايران معضلي است كه برغم همه نهادهايي كه براي كاهش و حذف آن تلاش مي كنند، به دليل تقاضاي داخلي و سود حاصل از آن ادامه دارد و هر سال افزايش نيز مي يابد. بخش دوم گزارش “قاچاق راه ميان بري كه به مقصد مي رسد”، به بررسي راهكارهاي اقتصادي و فرهنگي حذف قاچاق مي پردازد.
6- هدفمند كردن يارانه ها
واقعي كردن قيمت ها، مقوله ديگري است كه به ايجاد بازار رقابتي و كاهش قاچاق كمك مي كند. در حالي كه در علم اقتصاد، اقتصاد يارانه اي بيمار محسوب مي شود، اما در ايران در اشكال مختلف برخي كالاها تا رسيدن به دست مصرف كننده يارانه دريافت مي كنند. در حالي كه سال هاي متمادي است كه دولت درراستاي هدفمند كردن يارانه ها تلاش مي كند، اما كمتر موفق مي شود. وجود يارانه ها باعث تضعيف بخش خصوصي شده و سرمايه گذار به جاي آن كه در انديشه توليد بهتر باشد، در جست وجوي رانت هاي حاصل از يارانه هاي موجود توليد كالاي مورد نظر خود است.اين فرايند، در نهايت سرمايه گذاري هاي واقعي را با كاهش مواجه مي كند و اقتصاد يارانه اي از سوي ديگر، زمينه ساز قاچاق كالا از ايران به كشورهاي همسايه است. اين كه دولت چگونه مي خواهد بستر لازم براي هدفمند كردن يارانه ها را فراهم كند، بطوري كه تبعات اجتماعي آن به حداقل برسد، نيازمند وجود فاكتورهاي مهمي از جمله عزم جدي در ميان دولتي هاست و اجماعي كه براي اين مسأله بايد در ميان نهادهاي مختلف قانون گذاري اجرايي و نظارتي به وجود آيد.
7- ايجاد گمركي كه دروازه بان اقتصاد باشد
در حالي كه گمرك در ايران، مقام سوم را به لحاظ پول سازي براي دولت دارد، اما در اقتصاد امروز جهان، وظايف نهاد گمرك امور ديگري است. در حالي كه دهكده جهاني امروز، مبادلات اقتصادي منطقه اي و جهاني را گريز ناپذير كرده است، گمرك يك كشور به عنوان دروازه باني كه با گزينش صحيح كالاهاي ورودي و خروجي سلامت اقتصاد داخلي را تضمين مي كند، قلمداد مي شود. در حالي كه آنچه اكنون از گمرك به عنوان مهم ترين وظيفه خواسته مي شود، استقرار در تمام مبادي ورودي است تا هيچ كالايي بدون پرداخت حقوق گمركي وارد ايران نشود. اگرچه گمرك جمهوري اسلامي ايران، با توجه به نقش و جايگاهي كه در منطقه و سازمان جهاني گمرك دارد، وظايف ديگر خود از جمله سعي در كاهش تشريفات از طريق الكترونيك كردن مراحل اداري و اظهار از راه دور، سعي در اعتماد به بازرگان با قراردادن مسيرهاي سبز، قرمز و زرد، سعي كرده تا نقش خود را در حد مطلوب انجام دهد، اما واقعيت آن است كه به دليل ضعف دولت در منابع درآمدي، گمرك را در جايگاه واقعي خود قرار نداده است. اين در حالي است كه مراحل تك پنجره اي شدن مراحل تشريفات ورود و خروج كالا بايد در نهايت در گمرك متمركز شود.
8- توجه به مزيت نسبي و حذف ديوار بلند تعرفه ها
اين تصور باطلي است كه روزي در ايران كليه كالاهاي توليد داخل توانايي رقابت با كالاهاي خارجي را داشته باشد. اين تصور به مثابه همان انديشه خودكفايي است كه ناشي از نگاههاي آرمانگرايانه غيرواقعي است. در حالي كه ايران داراي مزيت هاي هشت گانه، نفت، ذخاير زيرزميني، توريسم، جمعيت، تنوع سرزميني، تحصيل كردگان و… است، لزوما جهت معقول كردن تعرفه ها بايد برنامه هاي خود را بر پايه همين هشت مزيت استوار كند. در اين راستا، جذب سرمايه گذار خارجي و سرمايه گذاري در خارج از كشور از مواردي است كه به ، به فعليت درآمدن مزيت هاي نسبي مي انجامد. براي مثال كارشناسان مختلفي، در خصوص لوازم خارجي، تنها راه را مشاركت سرمايه گذار داخلي و خارجي در اين زمينه مي دانند. چرا كه مزيت جمعيت و وجود فرهنگ جهيزيه و ميهمان نوازي، ايران را به بازار بسيار مناسب و بكري در اين خصوص مبدل كرده است. چنانچه اين اتفاق صورت گيرد- همانگونه كه برخي كشورهاي آسياي شرقي اين عمل را انجام دادند و اكنون كالاهاي نه چندان مرغوبشان بخشي از بازار بسياري كشورها از جمله ايران را در اختيار دارد- ايران نيز علاوه بر آن كه مي تواند بازار خود را حفظ كند و حاشيه سود ناشي از واردات غيررسمي لوازم خانگي را به حداقل برساند، مي تواند در

مطلب مشابه :  پایان نامه ارشد دربارهآموزش و پرورش، کودکان و نوجوان، کودکان و نوجوانان

دیدگاهتان را بنویسید